artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gizatasunaren leizean margotutako erretratuak

Giza figura tormentatuei eskainitako formatu handiko hamalau lan jarri ditu ikusgai Jesus Jauregi artistak Bilbon, EHUren Bizkaia aretoan.

gizatasunaren-leizean-margotutako-erretratuak
Jesus Jauregi artistaren 'Anthropos' erakusketaren aurkezpena, Bilbon. Arg/ OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 5 de Mayo 2026

"Gizatasunaren ertzik abisal eta animalienaren bila jo dut, eta, era berean, gizakiak duen alderdi magiko eta jainkotiarra ere landu dut, eta, hain zuzen, bi esparru horien arteko topaketak eta solasaldiak izan dira nire bide orria". Mugetarainoegindako bidaia baten gisa deskribatu du bere bilaketa piktorikoa Jesus Jauregi artistak (Bilbo, 1957), eta, zehaztu duenez, neofigurazioa izan du horretarako baliabide estetiko nagusia. Guztira, giza figura tormentatuak irudikatzen dituzten formatu handiko hamalau margolan bildu ditu Euskal Herriko Unibertsitatearen Bilboko Bizkaia aretoko Txillida gunean, baina, dioenez, intuizioa izan du haietaraino heltzeko "brujula bakarra". Anthroposizendatu du erakusketa, eta maiatzaren 7ra arte egongo da bertan ikusgai.

Kolore ilun eta apalak dira nagusi lanetan, eta giza figura hezurtsuak irudikatzen dituzte margolan batzuek. Horrez gainera, badira animalia itxura hartzen duten pertsonak, aho itxurako irudi batzuen mehatxupean bihurritutako giza gorputz bat, eta are baita mahai moduko baten gainean dabilen intsektu gisako izaki gorrixka bat ere, hamaika zango eta giza burua dituena. "Ez da atsegin emateko sortutako lan bat", azaldu du artistak, "ez eta azken joerak asebetetzeko sortutakoa ere; beharrizan pertsonal baten alde egindako apustu zintzo bat izan da, besterik gabe".

Bi metro pasako altuera dute lanek, eta, horregatik, eskalari arreta berezia jarri behar izan diola onartu du Jauregik, eta lagun izan zuen Jorge Oteiza artistak aipatutako esaldi bat hartu du gogoan, hura definitzeko: "Sakristia puztu bat eta katedralbat ez dira gauza bera".

Bertikalak dira areto barruko hamabi margolanak, baina bi horizontal ere zintzilikatu dituzte kanpoan. Ametsaizeneko koadroa da haietako bat. Karratua da lana, eta giza figura lanbrotsu baten erretratuak hartzen du ia konposizio osoa. Ahaztutako emakumeadeitzen da aretoaren kanpoaldeko beste margolana, eta laukizuzen luzanga bat da obra hori. Bertan, kopa bat edaten ari den emakume baten figura da margolanean nabarmentzen den irudi bakarra, margolanaren ezkerreko ertzean zokoratuta.

Jauregik zehaztu duenez, benetako jendea dute oinarri margolanetako batzuek. "Abandonatutako jendea", zehaztu du. Hori da aretoaren hormetako batean zintzilikatutako hiru giza irudien kasua, esaterako. Aho beteko irribarre artegagarrian bi hortz baino ez dituen gizon ihar baten figura irudikatzen du erdiko lanak, esaterako. "Erabat desjabetutako jendearen aurpegiak dira".

Jauregik 1977an hasi zituen ikasketak EHUkoArte Ederren Fakultatean, eta harreman estua izan zuen Jorge Oteiza eta Nestor Basterretxea artistekin. Hain zuzen ere, Kolon aurreko Amerikakokulturei buruzko dokumental sorta bat ere sortu zuen Basterretxearekin batera ETB2 katerako, eta Basterretxeari artzainen omenezko monumentua eraikitzen ere lagundu zion Renon (AEB).

Mexikoko artea

Gaur egun Euskal Herrian bizi da Jauregi, baina hainbat hamarkada eman ditu Mexikon, eta oraindik ere maiz egin ohi du harako joan-etorria. Eta, azaldu duenez, Mexikoko artearen eragina ere igar daiteke Bilbon ikusgai dituen lanetan. "Hori da nire figurazio magikoaren oinarria", aitortu du.

Aurrez ere, hainbat pintura erakusketa egin izan ditu Euskal Herrian azken urteetan:Bilboko Lumbreras galerian izan zen 2015ean, esaterako, etaEHUko Bizkaia aretoko Txillida gunean bertan ere egon ziren haren beste lan batzuk ikusgai duela urte batzuk. Eta, iragarri duenez, orain Bilbon aurkeztutako lanez gainera, Barakaldoko Kultur Etxean (Bizkaia) grabatuz osatutako beste erakusketa bat ere izango du aste batzuk barru.

"Justu hemen ikus daitekeenaren kontrakoa dira lan horiek", azaldu du. "Oso lan txikiak dira". Baina, onartu duenez, aurrez grabatu modura sortu zituen orain Bilbon formatu handiko margolan modura ikusgai jarri dituen lanetako asko ere. "45 urte daramatzat honetan lanean, eta formatu handia merezi dezakeen zainen bat topatzen dudanean bakarrik jotzen dutformatu horretara, ez lehenago. Grabatu txiki horietan eskala handiagoa eska dezakeen atmosfera, giro, gai edo zerbait topatutakoan egiten dut formatu handirako jauzia, baina ez sistematikoki".

Mesfidati mintzo da kontzeptuek zein pentsamenduak gidatutako arteari buruz. "Horren aurka errebelatu beharra dago. Inpronta, arima da gakoa, eta hor dago arriskua. Kontzeptuak gidatuta aritzeak beti bultzatuko zaitu hasieratik espero zenuen zerbaitetarantz".


nire-historia-kontatzeko

Nire historia kontatzeko

Palestinian Museum Digital Archive

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 26 de Marzo 2026
Al 06 de Junio 2026

an-nima

An¿nima

Txuspo Poyo

Azkuna Zentroa (Bilbo, Bizkaia)

Desde el 19 de Febrero 2026
Al 17 de Mayo 2026

veneziako-bienaleko-epaimahaiko-5-kideek-dimisioa-eman-dute

Veneziako Bienaleko epaimahaiko 5 kideek dimisioa eman dute.

| 5 de Mayo 2026

Errusiaren presentziak eragindako krisiaren testuinguruan apirilaren 30ean uko egin zioten beren ardurari. Europako Batzordeak Biurtekoari ultimatuma eman zion, ohartaraziz errusiar pabiloiari eusteak 2028ko Europako dirulaguntza galtzea ekar dezakeela.

lan-giroko-paisaia

Lan giroko paisaia

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 30 de Abril 2026

Artelan guztiak bezala, Asuncion Molinos Gordoren Mil leches (Mila esne) izenburua daramanak ere hausnarketa egiteko aukera ematen du. Hiru bastidore handitan gainazal latza duten artilez egindako feltrozko oihalak azaltzen zaizkigu.

lore-garaia

Lore garaia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 27 de Abril 2026

Harrigarria da udaberriak duen liluratzeko gaitasuna: badakizu badatorrela, neguko paisaia itzalita astintzeko indarra duela eta, hala eta guztiz ere, urtez urte harrituta uzten zaituzte egun batetik bestera bazter guztiak bete dituzten hiazintoek, ezerezetik piztu diren gereziondoetako loreek, zelaiak zuriz zipriztintzen dituzten bitxiloreek eta soroen mugak gainezkatzen dituzten mitxoletek.

beste-zerbait-beste-nonbait

Beste zerbait, beste nonbait

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 27 de Abril 2026

Miren Doiz artistak 'Aukera batzuk (zabor eta simulakrotik abiatuta)' erakusketa zabaldu du Bilbo Arte aretoan. Berrerabilitako eta topatutako materialak darabiltza bere lanetan, eta egungo gizarteak bizi dituen krisiak azaleratzen ditu.

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 16 de Abril 2026

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 15 de Abril 2026

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).