artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gizatasunaren leizean margotutako erretratuak

Giza figura tormentatuei eskainitako formatu handiko hamalau lan jarri ditu ikusgai Jesus Jauregi artistak Bilbon, EHUren Bizkaia aretoan.

gizatasunaren-leizean-margotutako-erretratuak
Jesus Jauregi artistaren 'Anthropos' erakusketaren aurkezpena, Bilbon. Arg/ OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 5a

"Gizatasunaren ertzik abisal eta animalienaren bila jo dut, eta, era berean, gizakiak duen alderdi magiko eta jainkotiarra ere landu dut, eta, hain zuzen, bi esparru horien arteko topaketak eta solasaldiak izan dira nire bide orria". Mugetarainoegindako bidaia baten gisa deskribatu du bere bilaketa piktorikoa Jesus Jauregi artistak (Bilbo, 1957), eta, zehaztu duenez, neofigurazioa izan du horretarako baliabide estetiko nagusia. Guztira, giza figura tormentatuak irudikatzen dituzten formatu handiko hamalau margolan bildu ditu Euskal Herriko Unibertsitatearen Bilboko Bizkaia aretoko Txillida gunean, baina, dioenez, intuizioa izan du haietaraino heltzeko "brujula bakarra". Anthroposizendatu du erakusketa, eta maiatzaren 7ra arte egongo da bertan ikusgai.

Kolore ilun eta apalak dira nagusi lanetan, eta giza figura hezurtsuak irudikatzen dituzte margolan batzuek. Horrez gainera, badira animalia itxura hartzen duten pertsonak, aho itxurako irudi batzuen mehatxupean bihurritutako giza gorputz bat, eta are baita mahai moduko baten gainean dabilen intsektu gisako izaki gorrixka bat ere, hamaika zango eta giza burua dituena. "Ez da atsegin emateko sortutako lan bat", azaldu du artistak, "ez eta azken joerak asebetetzeko sortutakoa ere; beharrizan pertsonal baten alde egindako apustu zintzo bat izan da, besterik gabe".

Bi metro pasako altuera dute lanek, eta, horregatik, eskalari arreta berezia jarri behar izan diola onartu du Jauregik, eta lagun izan zuen Jorge Oteiza artistak aipatutako esaldi bat hartu du gogoan, hura definitzeko: "Sakristia puztu bat eta katedralbat ez dira gauza bera".

Bertikalak dira areto barruko hamabi margolanak, baina bi horizontal ere zintzilikatu dituzte kanpoan. Ametsaizeneko koadroa da haietako bat. Karratua da lana, eta giza figura lanbrotsu baten erretratuak hartzen du ia konposizio osoa. Ahaztutako emakumeadeitzen da aretoaren kanpoaldeko beste margolana, eta laukizuzen luzanga bat da obra hori. Bertan, kopa bat edaten ari den emakume baten figura da margolanean nabarmentzen den irudi bakarra, margolanaren ezkerreko ertzean zokoratuta.

Jauregik zehaztu duenez, benetako jendea dute oinarri margolanetako batzuek. "Abandonatutako jendea", zehaztu du. Hori da aretoaren hormetako batean zintzilikatutako hiru giza irudien kasua, esaterako. Aho beteko irribarre artegagarrian bi hortz baino ez dituen gizon ihar baten figura irudikatzen du erdiko lanak, esaterako. "Erabat desjabetutako jendearen aurpegiak dira".

Jauregik 1977an hasi zituen ikasketak EHUkoArte Ederren Fakultatean, eta harreman estua izan zuen Jorge Oteiza eta Nestor Basterretxea artistekin. Hain zuzen ere, Kolon aurreko Amerikakokulturei buruzko dokumental sorta bat ere sortu zuen Basterretxearekin batera ETB2 katerako, eta Basterretxeari artzainen omenezko monumentua eraikitzen ere lagundu zion Renon (AEB).

Mexikoko artea

Gaur egun Euskal Herrian bizi da Jauregi, baina hainbat hamarkada eman ditu Mexikon, eta oraindik ere maiz egin ohi du harako joan-etorria. Eta, azaldu duenez, Mexikoko artearen eragina ere igar daiteke Bilbon ikusgai dituen lanetan. "Hori da nire figurazio magikoaren oinarria", aitortu du.

Aurrez ere, hainbat pintura erakusketa egin izan ditu Euskal Herrian azken urteetan:Bilboko Lumbreras galerian izan zen 2015ean, esaterako, etaEHUko Bizkaia aretoko Txillida gunean bertan ere egon ziren haren beste lan batzuk ikusgai duela urte batzuk. Eta, iragarri duenez, orain Bilbon aurkeztutako lanez gainera, Barakaldoko Kultur Etxean (Bizkaia) grabatuz osatutako beste erakusketa bat ere izango du aste batzuk barru.

"Justu hemen ikus daitekeenaren kontrakoa dira lan horiek", azaldu du. "Oso lan txikiak dira". Baina, onartu duenez, aurrez grabatu modura sortu zituen orain Bilbon formatu handiko margolan modura ikusgai jarri dituen lanetako asko ere. "45 urte daramatzat honetan lanean, eta formatu handia merezi dezakeen zainen bat topatzen dudanean bakarrik jotzen dutformatu horretara, ez lehenago. Grabatu txiki horietan eskala handiagoa eska dezakeen atmosfera, giro, gai edo zerbait topatutakoan egiten dut formatu handirako jauzia, baina ez sistematikoki".

Mesfidati mintzo da kontzeptuek zein pentsamenduak gidatutako arteari buruz. "Horren aurka errebelatu beharra dago. Inpronta, arima da gakoa, eta hor dago arriskua. Kontzeptuak gidatuta aritzeak beti bultzatuko zaitu hasieratik espero zenuen zerbaitetarantz".


arte-ederrak-2026

Arte Ederrak 2026

Erakusketa kolektiboa

Sanz Enea (Zarautz, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 04tik
2026ko Uztailaren 05era

ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Otsailaren 14tik
2026ko Abenduaren 31era

natura-harmonia-poesia

Natura Harmonia Poesia

Mikel Lertxundi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Irailaren 29ra

erretratu-ii

Erretratu II

Erakusketa kolektiboa

SC Gallery (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Ekainaren 01etik
2026ko Ekainaren 30era

artea-eta-erlijioa

Artea eta erlijioa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

Aita santuak Espainiara eta Kataluniara egin berri duen bisitaldia dela-eta Arantza Santestebanek idatzitako Begirada altxa izenburuko artikuluan irakurri nuen erlijioaren zeregina ez dela ikusezina denaren gaineko informazioa ematea, pertzepzioa eraldatzea baizik.

lorategi-bertikalak

Lorategi bertikalak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 25a

HIRUGARREN PAISAIA | Artista: Maria Azkarate. | Non: Nafarroako Museoan, Iruñean. | Noiz arte: 2027ko apirilaren 4ra arte.

bilboko-arte-ederren-museoak-bihotz-berria-du

Bilboko Arte Ederren Museoak bihotz berria du

Mikel Garcia Martikorena [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 23a

Museoaren handitze planaren barruan egindako ataria aurkeztu dute: Arriaga ataria. Egungo bi eraikinak lotzen ditu, eta haren gainean egongo da hirugarrena. Etzi egingo dituzte ate irekiak.

zeharkako-estetikak-2026-egonaldia-abian-da-dagoeneko

Zeharkako Estetikak 2026 egonaldia abian da dagoeneko

| 2026ko Ekainaren 22a

Idensitat-en hilabetez lanean aritu ondoren, hautatutako proiektuak, AzkonaTolazaren 'Ibaiko irakurketa kluba' eta Raquel Meyers-en 'Munstroen garaia', Uharte Zentrora iritsi dira bertako testuingurutik ekainean zehar euren garapenarekin jarraitzeko.

marrazkia-san-telmo-museoko-erakusketa-berriaren-protagonista

Marrazkia, San Telmo Museoko erakusketa berriaren protagonista

| 2026ko Ekainaren 19a

San Telmo Museoak eta Fundación Mapfre-k Modernitatea marraztu (1864-1968). Marrazkiak Fundación Mapfre eta San Telmo Museoaren bildumetan erakusketa aurkezten dute, Leyre Bozal Chamorrok komisariatua. 160 artelan inguru biltzen ditu eta aurretik beste egoitza batzuetan aurkeztu zen La mano con lápiz erakusketaren egokitzapena da, San Telmo bildumako piezak gehituz. 2026ko ekainaren 20tik irailaren 27ra bisita daiteke.

guggenheim-bilbao-museoak-florence-ostende-izendatu-du-programa-eta-eduki-artistikoen-zuzendari

Guggenheim Bilbao Museoak Florence Ostende izendatu du Programa eta Eduki Artistikoen Zuzendari

| 2026ko Ekainaren 19a

Nazioarteko hautaketa-prozesua amaitu ondoren, Florence Ostende artearen historialari eta komisarioa Museoko lantaldeari batuko zaio erakundearen ikuspegi artistikoa eta edukien garapen estrategikoa indartzeko xedez. Aurrerantzean Ostende izango da Erakusketak eta Kontserbazioa, Arte-ardura, eta Hezkuntza eta Interpretazio sailen arduradun eta buru, eta Zuzendaritza Batzordeko kide ere izango da.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.