artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Errealismoa eta generoa

Jende askok ezagutzen du Antonio Lopez artista. Estilo errealistan margotzen dituen Madril huts baten erretratuak nonahi ikus daitezke: posterretan, pelikuletan (El sol del membrillo, adibidez) zein liburuetako portadetan, eta noski, artistak egindako erakusketa mordoetan, besteak beste, 2011n Bilboko Arte Ederren Museoan ospatu zena.

errealismoa-eta-generoa
Isabel Quintanilla, Angurria, 1995, bilduma pribatua. Arg/ Galería Leandro Navarro

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2024ko Maiatzaren 29a

Ez da hain ezaguna, ordea, Lopez estilo berean margotzen zuen talde bateko partaide zela, Madrilgo eskola gisa ezagutua. Isabel Quintanilla, estatuan eskaini zaion lehen atzera begirako erakusketa Thyssen museoan duen artista, talde horretan zebilen orobat. Biek elkarrekin ikasi zuten, Maria Moreno (Lopezen emaztea), Francisco Lopez eskultorea (Quintanillaren senarra) eta Amalia Avia pintorearekin batera. Guztiek estilo errealistan egiten zuten lan, teknika miresgarriaren bidez irudi izugarri errealistak lortuz. Gaietan dago haien arteko desberdintasuna: Antonio Lopezek hiri-paisaiak pintatzen zituen, eta Quintanillak, berriz, etxe barruko irudiak egin zituen batik bat.

Genero irakurketa bazter ezina da bi artisten lanean pentsatzeko orduan. Antonio Lopezek espazio publikoak irudikatzen ditu; Quintanillak, pribatuak eta intimoak. Lopezen lanean arkitektura da nagusi; Quintanillarenean, etxeko objektuak. Izan ere, duralex ur edalontzi bat da lan askoren protagonista, batzuetan lore batekin, besteetan urarekin soilik. Bere beste lan batek josteko makina irudikatzen du etxeko txoko batean; lanaAmari omenaldiadeitzen da eta emakumeen zein etxeko lanen genealogia irudikatzen du. Zoragarria da arkatzez egindako sukaldearen erretratua ere.

Generoa agertzen da erakusketa planteatzeko moduan ere, azken bi aretoetan Quintanillaren lanak ez baizik berarekin pintatzen zuten Maria Moreno eta Amalia Aviarenak erakusten direlako. Horrela, artista izaki bakarti eta inspiratu gisa aurkeztu beharrean, bere afektu sareak eta eragin artistikoak azpimarratzen dira. Aipagarria da, aldiz, Morenok behin bakarrik izan zuela gela bat senarraren erakusketa batean, hain zuzen, 2020an hil zenean, omenaldi gisa.

Azkenik, aitortzari dagokionez ere genero irakurketa egin beharra dago. Deigarriagoa zen erakusketako lan ia guztiak bilduma alemaniarretan daudela. Izan ere, Quintanillak zein Morenok arrakasta izan zuten Alemanian 1960ko hamarkadan Berlinen ospatu zen Madrilgo Eskolaren erakusketa baten ostean. Quintanilla 2017an hil zen eta Moreno 2020an, eta ez batak ez besteak ez zuten museo publiko batean atzera begirako erakusketarik gozatu. Thysseneko erakusketak argi utzi du kalitate teknikoa ez zela arazoa; beraz, galdetu behar dugu zergatik den hobeagoa bikain margotutako hiri bateko kale bat, bikain margotutako sukalde bat baino.


kliskada-bat

Kliskada bat

Ivan Gomez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Uztailaren 10etik
2026ko Irailaren 02ra

ura-besterik-ez

Ura besterik ez

Roberto Chartam

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Irailaren 13ra

calima-express

Calima Express

Juf

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 17tik
2026ko Irailaren 19ra

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 15a

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 2026ko Uztailaren 13a

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.