artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Gasteizko Artiumek gordeko ditu Rafael Lafuenteren dokumentuak

Museoa zenbait artistaren artxibo funtsak digitalizatzen ari da, webgunean kontsultagai jartzeko

gasteizko-artiumek-gordeko-ditu-rafael-lafuenteren-dokumentuak
Ramiro Gonzalez, Elena Roseras, Gorka Lafuente eta Beatriz Herraez, gaur, Gasteizen. Jaizki Fontaneda/FOKU

2023ko Otsailaren 21a | Aitor Biain [BERRIA.eus]

Rafael Lafuenteren artxibo pertsonala katalogatu eta sailkatzen aritu dira artistaren senitartekoak azken urteetan, eta prozesu horretan bidelagun izan dute Gasteizko Artium museoa ere. Konposaketak erakusketa da horren emaitzetako bat, eta maiatzaren 14ra arte ikusgai dago A3 aretoan. Lafuentek hil aurreko lau hamarkadetan ondutako lanak biltzen ditu erakusketak, baina baita haren dokumentuek eta bestelako materialak ere. Bada, museoak iragarri du horietako batzuk bere dokumentazio zentroan gordeko dituela aurrerantzean.

Argazkiak, zirriborroak, ilustrazio lanak, artelanei buruzko oharrak, prentsa artikuluak... Milaka dokumentu dira familiak museoari dohaintzan eman dizkionak. "Informazio hori eskura izatea garrantzitsua izan daiteke ikerlarientzat edo beste edozeinentzat. Arlo pribatuan, familiarentzat hori guztia gordeta eta ondo sailkatuta izatea ondo dago, baina balio handiagoa izan dezake Artiumen, batez ere, haren obra ulertzeko", adierazi du Gorka Lafuentek, artistaren semeak.

Balio historiko eta artistiko handia duten dokumentuak dira. Baliagarri izan baitaitezke, ez soilik artistaren lan jarduna ezagutzeko, baita gainerako euskal artisten praktikarekin eta testuinguruarekin alderatzeko ere, eta, ondorioz, ikerketa lanerako. Azpimarra hori egin du, hain justu, Arabako ahaldun nagusi eta Artium fundazioko presidente Ramiro Gonzalezek. "Funts artistikoa funtsezkoa eta ordezkaezina da gure inguruko azken 70 urteetako artearen historia ikertzeko orduan, eta, zergatik ez esan, baita gure historia ere, modu orokorrago batean bada ere".

Izan ere, euskal artisten lanak erakusteaz gain, Artiumen egiteko bat da hori ere, hau da, museoaren bildumari eta programei loturiko artisten dokumentu ondarea babestea eta dagokion balioa ematea. Eta horretaz arduratzen den dokumentazio zentroaren lana sendotu du azken urteetan museoak.

Edonoren eskura

Lafuenterena da Artiumeko dokumentazio zentroak eskuratu duen azken funtsa, baina lehenago ere beste artista batzuen milaka dokumentu jaso izan ditu dohaintzan. Horien artean daude, besteak beste, Juncal Ballestin, Juana Cima, Joaquin Fraile, Gerardo Armesto eta Nestor Basterretxea. Horiek guztiak digitalizatzen dihardute, hain zuzen ere. Artium museoko zuzendari Beatriz Herraezek azaldu duenez, helburua da Interneten edonoren eskura jartzea. "Publiko orokorraren eskura jarri nahi ditugu, edonork izan dezan informazio hori eskuratzeko aukera, balio baitute ulertzeko, besteak beste, artisten sorkuntza prozesuak, eta zein den haien rola kulturaren eta arte garaikidearen esparruan".

Dokumentu asko eta asko Internet bidez kontsultatu daitezke jada Artiumen webgunean, baina oraindik lan handia dago egiteko, Elena Roseras dokumentazio zentroko arduradunaren hitzetan: "Proiektu honek praktika artistikoei lotutako artxiboak garatzea eta inplementatzea eskatzen du, gaur egun eskuragarri dagoen informazioa bateratu, sistematizatu, osatu eta aberastu ahal izateko".

Izan ere, Roserasek azaldu du nazioartean erreferentzia izango den zentro bat sortzea dela helburua, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan XX. eta XXI. mendeetan garatu diren praktika artistikoak ulertu eta testuinguruan kokatzen laguntzeko. Horretarako, "erabiltzeko erraza izango den tresna bat" izatea nahi dute, euskal artisten artxiboaren garapenean "funtsezko pieza" izateko.


zirrikituak-uretan

Zirrikituak uretan

Aitor Renteria

Desio Artspace (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urtarrilaren 16tik | 19:00
2026ko Otsailaren 27ra

pitxarra-arima

Pitxarra arima

Alberto Peral

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Abenduaren 12tik
2026ko Otsailaren 14ra

ra-asensi

Ra Asensi

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 10etik
2026ko Apirilaren 12ra

ukitu

Ukitu

Maider López

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2025eko Urriaren 24tik
2026ko Otsailaren 07ra

hiruki

Hiruki

Cristina Guerrero, Susana Ferreira, Udane Juaristi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Urtarrilaren 15etik
2026ko Martxoaren 06ra

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.