Erresuma Batua eta Grezia. Nazioarteko Zuzenbidearen jurisprudentziak amaiera eman diezaioke Elgingo marmolei buruzko auzi greko-britainiarrari? Horixe uste du Catharine Titik, CNRSko abokatua eta ikertzailea, kultur eta nazioarteko ondarearen zuzenbidean espezializatua. Springerrek argitaratu berri duen liburu batean, legelari grekoak nazioarteko zuzenbidera jotzen du eztabaida gainditzeko. Eskura dagoen dokumentazio historiko eta juridikoa aztertuta, Catharine Titik ondorioztatu du ez dagoela marmolek Lord Elgin-i — Konstantinoplako enbaxadore britainiarrak marmolak Ingalaterrara eraman zituen 1802an —, eta nazioarteko jurisprudentzia mobilizatu du Greziako gobernuari arrazoia emateko.

Ikertzailearen aburuz, aurkikuntzen helburua ez da prozedura judizial bati ekitea: "Zuzenbidea Greziaren alde dela esateak ez du esan nahi auzia hastea denik jarduteko modurik onena", dio. Baina alderdi bakoitzak lege-esparru batean zer aukera izango lukeen jakiteak eragina izan dezake negoziazioetan. Azken horiek ez aurrera ez atzera egoeran daude.

Marmolak Greziara itzultzea justifikatzeko zenbait argudio juridikotan oinarritzen da Catharine Titi. Originalena Nazioarteko Justizia Auzitegiaren jurisprudentzian oinarritzen da, 1962an Kanbodia eta Thailandiaren arteko auzia bideratu baitzuen. Kasu horri "Preah Vihear tenplua" deitu zioten, eta, horren ondorioz, Thailandiak tenpluko elementu guztiak Kanbodiara itzultzea eskatuekarri zen, han baitago eraikina. "Nazioarteko zuzenbidean, eraikin bati dagokiona eraikina dagoen lurralde nazionalarena da", dio abokatu grekoak.

Onartutako jabetza-titulurik ez

Bere liburuan, ikertzaileak frogatu nahi du Museo Britainiarra ez dela marmolen jabea: "Historikoki begiratzen bada, ez dago titulartasun-transferentziarik. Idatzizko dokumentazioan enbaxadore baten eskutitz bat dago, Lord Elgin-en ondorengoarena, eta bertan idatzi zuen Otomandar Inperioak ez duela Elginen marmolen inolako jabetzarik aldarrikatzen. Datu faktikoa da, 1811koa". Hau da, Lord Elginek zentimorik gabe geratu eta British Museoari marmol ederrak eman baino bost urte lehenago.

Hainbat hamarkadaz geroztik, Erresuma Batua otomandar sultanak emandako hondeaketa-baimen berezi batean oinarritzen da marmolak British Museoko bildumetan daudela justifikatzeko. Froga ahul hori (itzulpen-akatsak eta sinadura faltak nulo utz lezakete) ez du jada alde britainiarrak gogora ekartzen; orain, marmolak Londonen izateko argudio etikoekin defendatzen du (friso horiek bi lekutan partekatzeak ezagutza zabaltzeko aukera ematen du) eta diplomatikoen bidez (ez da "Pandoraren kutxa" ireki behar). "Desberdintasunak ezkutatzeko modu bat da", dio ikerlariak. "Eztabaida horiek ez dute ezer argitu. Eztabaida termino juridikoetan planteatuz gero erantzuna aurki dezakegu."