artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Askatasuna eta kontrola

Orain dela gutxi, genealogia feministak artean duen garrantzia azpimarratzen zuen tesi baten aurkezpenean egon nintzen. 90eko hamarkadako Euskal Herrian gorputzaren inguruan egindako artearen azterketa sakonean, aurreko emakumeen esperientzia eredu moduan erabiltzea zein garrantzitsua den azaltzen zuen Maite Luengoren tesiak.

askatasuna-eta-kontrola
Xare Alvarez À‚©La Taller

2023ko Maiatzaren 5a | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Orain, Xare Alvarezek Bilboko La Tallerren jarri duen erakusketa ikusten ari naizela, argi eta garbi ikusten ditut emakume horiek ehundutako sarearen eraginak.

Sabaitik eskegita dagoen aluminiozko eskulturan Louise Bourgeoisen aurrekaria ikusi dut, eta hormaren kontra dauden lihozko tapizetan Anni Albersena. Ez ditu artista haiek kopiatzen, emaitza zeharo ezberdina baita, baina haien inspirazioa, ukitua edo oroimena igartzen da, Alvarezen lanari inongo meriturik kendu gabe.

Hain zuzen, badirudi material batzuen erabilpenean emakumeak izan zirela aitzindari, batez ere ohikoak ez ziren garaietan, eta, horregatik, artearen sistemak ez zituen kontuan izan orain dela ez gehiegira arte. Alvarezen brodatuz egindako marrak ehundura berezia duen lihozko oihalaren gainean nahasten dira, eskuz marraztutako arkatzarekin edo boligrafoarekin egindako zirriborroen antzera. Erakusketan nengoen bitartean asko gustatu zitzaidan irudikatzea emakumearen marrak brodatuz egin izan direla, eta gizasemerenak lanabes ohikoago batzuekin; eta ohikoagoak egiten zaizkigu azken horiek, nagusi izan den artearen sailkapenean sartu ditugulako, brodatuen edo harien bidez egindakoak emakumeenak izan direlako, alegia. Baliteke, La Tallerreko arduradunak azaldu zidan bezala, beste lan batean grabatuta azaltzen zaigun mataza antzeko marra behartua izatea paper gainean aztarna uzteko, eta, horren ondorioz, artistak teknika bortxatu behar izana eskuaren askatasuna imitatzeko. Aldiz, makinan egindako brodatuetan zirriborroaren formak bere bidea erraz egiten du.

Bestalde, hormatik irteten diren aluminiozko forma tolestuak oso ederrak iruditu zaizkit, eta hor ere ehunen edo espartzuz egindako lanen presentzia ikusi dut patina zuriak edo grisaxkak uzten dituen aztarnetan.

Eskuaren edo keinuaren moldatzea eta askatasunaren arteko kontrastea ikusi dut Alvarezen erakusketan.

lotune

Lotune

Xare Alvarez Berakoetxea

La Taller (Bilbo, Bizkaia)

2023ko Martxoaren 17tik
2023ko Maiatzaren 12ra


ukitu

Ukitu

Maider López

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2025eko Urriaren 24tik
2026ko Otsailaren 07ra

xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Urriaren 23tik
2027ko Otsailaren 07ra

josette-dacosta

Josette Dacosta

Oreka (Soraluze, Gipuzkoa)

2026ko Urtarrilaren 09tik
2026ko Otsailaren 03ra

grabatu-arteak

Grabatu-arteak

Baroja Collet, Setien, Gesalaga

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2025eko Abenduaren 12tik
2026ko Urtarrilaren 26ra

sasi-guztien-gainetik

Sasi guztien gainetik

Marlene McCarty

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2025eko Urriaren 17tik
2026ko Otsailaren 01era

beldurraren-inperioa

Beldurraren inperioa

Urt. 15 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Prince McVeigh and the Turner Blasphemies animazioa ikusten ari nintzela pentsatu nuen nola sentituko ote den Kara Walker, lanaren egilea, garai hauetan Estatu Batuetan bizita.

eszenan-barneratuz

Eszenan barneratuz

Urt. 15 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

'Eszena iluna. Bera esna' | Artista: Natalia Suarez Ortiz de Zarate. | Lekua: San Telmo museoa, Donostia. | Noiz arte: martxoaren 1era arte.

uharte-zentroko-estudioak-irekirik

Uharte Zentroko estudioak irekirik

| 2026ko Urtarrilaren 13a

Uharte Zentroko egonaldian eta egoitzan dauden artisten lana ezagutzeko gonbidapena. Ekoizpen artistikoaren prozesuak eta jakintzaren banaketa eta sorkuntza kolektiboki pentsatzeko diseinatutako programazioa.

ezinbesteko-ibilbidea

Ezinbesteko ibilbidea

Urt. 07 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

EGIkera sortzaile bat | Artista: Marisa Gonzalez. | Non: Bilboko Azkuna Zentroan. | Noiz arte: urtarrilaren 18ra arte.

durrio-gizajoa

Durrio gizajoa

Urt. 07 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Duela ez asko, jarraian aipatuko ditudan hitzak irakurri nizkion Beñat Sarasolari [Berria] egunkari honetan argitaratutako Ekoizlea autore gisa artikuluan…

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.