artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Vatikanoko museoetara ez joateko arrazoiak

Zutabeak idazterakoan, zenbaitetan izenburu zirikatzaileak erabiltzen ditugu irakurlea erakartzeko. Maiz, gure biktima azkar konturatzen da trikimailuaz: edukia izenburuaren kontra agertzen dela, alegia. Ez da hau kasua. Vatikanoko museoetara ez joateko arrazoiak emango ditut benetan. Esan gabe doa, noski, irakurleren bat arte ikaslea bada, edo Rafaelen jarraitzaile sutsua, edo gaitz freudiar baten ondorioz Kapera Sistinoarekin amets egiten badu gauero, bulda duela.

vatikanoko-museoetara-ez-joateko-arrazoiak
Pietro da Cortona: Allegory of Divine Providence and Barberini Power | I, Sailko (Xehetasuna)

2022ko Azaroaren 8a | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Has gaitezen errotik: zergatik doa jendea Vatikanoko museoetara? Batez ere, Kapera Sistinoa ikusteko. Izan ere, bisitari askok ez du konplexuaren tamaina irudikatzen; ordutxo batean ikus daitekeela uste du. Ez zaio bururatzen sarreratik kaperara ordubete luze emango duela galerietatik barna, jende andanaz inguratuta, txanponak, mapak, gurutzeak eta mosaikoak bazterrean utzita. Eta gainera, nekeak jota kaperara iristean, kostako zaiola eserleku bat harrapatzea, eta, manifa batean nola, artalde baten erditik ikusi beharko dituela pinturak, zutik eta lepoa hondatuta. Behin nahikoa dela erabakitzen duenean, ez dezala uste irteera ondoan dagoenik: bueltan ibili behar joaterakoan egindako bidea. Arte maitalea izanik ere, zaila da irteterakoan museoak ez gorrotatzea.

Erromara doazen bisitari gehienek egun gutxi pasatzen dituzte hirian, eta bat galtzen dute Vatikanoko museoetan. Galdu, alde batetik, museoetara sartzeko ordubeteko ilara dagoelako, sarreraren 17 euroez gain itxaronaldia ekiditeko beste lau ordaindu ez badituzu; eta ateratzerakoan atseden ordutxo bat giza eskubidea delako. Eta galdu, bestetik, Erromak mila altxor dituelako, eta Kapera Sistinoa horien arteko bakarra baino ez delako.

Adibidez, sabai-pintura harrigarriak daude Sant'Ignazio eta Il Gesu elizetan; San Pietro in Vincolin, gehienek bisitatuko duten Foroaren ondoan, Michelangeloren Moises eskultura; Santa Maria del Popolon eta San Luigi dei Francesin, Caravaggioren pintura bikainak, leku horietarako bereziki eginak; eta Santa Maria della Vittorian, Berniniren Santa Teresaren eskultura. Hauek guztiak debalde ikus daitezke. Laokoonteren ordezko gisa, Massimo alle Termeko museoan Diskoboloa eta Via Labicanako Augusto daude ikusgai, hala nola Liviaren lorategiaren pintura txundigarria. Barberini Galerian errenazimentuko pinturarik bikainena dago, eta, zerbait desberdina bilatzen duenarentzat, Santa Constanzaren mausoleoa eta ondoan dituen katakonbak esperientzia ederra izan daitezke. Zerrendaren jarraipenak luze joko luke.

Turismo masifikatuak leku berberetara eramaten gaitu denok, aukerak aztertu gabe. Arteak mila aurpegi ditu, hiri guztietan daude uste baino museo gehiago, eta Erromak merezi du Vatikanoko museoetara ez joatea.


pitxarra-arima

Pitxarra arima

Alberto Peral

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Abenduaren 12tik
2026ko Otsailaren 14ra

4-x-4

4 x 4

Erakusketa kolektiboa

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Azaroaren 28tik
2026ko Otsailaren 08ra

hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 11etik
2026ko Maiatzaren 31era

paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Agorrilaren 30era

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.