artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Opari pozoitsua

Artelanak oparitzea ez da erraza. Azken asteotan ikusi eta entzun dugu Gipuzkoako herri batean artista batek herriari eskainitako artelanak eragindako zalaparta, udalak ez duelako onartu.

opari-pozoitsua
Baionan Koldobika Jauregiren Arbolaren Egia eskultura estreinatu eta gero kendu zuten. Arg/ Mikel Segovia

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2024ko Maiatzaren 31a

Komunikabide jakinbatzuek alderdi politiko baten kontra hauspotutako berria izateaz gainera, hainbat zalantza eta eztabaida azaleratu ditu gertakari ez hain ezohiko horrek.

Alde batetik, niri gehien interesatzen zaidana eta aspalditik kezka eragin didana: arte publikoaren gaineko eztabaida. Oso ondo iruditzen zait artistak askatasuna izatea nahi duena sortzeko, sormen aske horren emaitza artistaren esku geratzen bada, edo merkatuari eskaintzen badio saltzeko edo norbaiti edo norbaitzuei oparitzen badio. Baina, artelan hori guztiona den espazio publikoan kokatu behar bada, orduan ez dut hain erraza ikusten sormen zeharo askearen gaia. Espazio publikoa negoziazioaren esparrua da eta, bizitzaren beste alorretan gertatzen den moduan, bere erabilera guztion artean adostu behar dugu, izan lanerako, aisialdirako edo arterako. Beraz, arte publikoa ez da artistaren nahien edo desioen alorra, beste eragile sozial askorena baizik. Horregatik, herriari eskainitako artelan bat pozoitutako oparia izan daiteke.

Gaur egun gizartean eragina izan dezaketen sentsibilitate sozial asko daude, tartean genero ikuspuntua, jasangarritasuna edo gutxiengoen gaineko errespetua. Horregatik, espazio publikoaren erabilera sentsibilitate horien guztien iritziekin partekatu behar da. Gainera, kontuan izan behar dugu artistek irudiekin lan egiten dutela, horrek imajinarioa sortzeko duen indarrarekin. Guk sortutako irudiek, kalera irteten diren momentutik aurrera, gizartea moldatzeko ahalmena izan dezakete; horregatik, errespetu handiz erabili behar dira.

Beste aldetik, orain dela hamabost eguneko artikuluan artistaren jarrera etikoari buruzko hausnarketa planteatu genuen. Horrelako adibide baten aurrean gaudela iruditzen zait. Zergatik pentsatu behar du artistak bere eskuetatik sortutako artelana guztion artean partekatu behar duela? Zerk bultzatzen du pentsatzera derrigorrean guztiok lan hori jaso nahi dugula edo gure begi aurrean egunero ikusi nahi dugula? Badakigu artistak ez, erakundeek bultzatutako arte publikoa irri eta kritika iturri izan dela azken hamarkadetan; horregatik uste dut artista batzuek gutxi ikasi dutela esperientzia horietatik. Bestalde, ez da gauza bera ia ikusezina den artelan diskretu bat toki ez oso adierazgarri batean kokatzea, edo bi metroko emakume baten marmolezko irudi bat berezko xarma duen toki batean jartzea. Pentsa dezagun ondo artelana kalean jartzea beharrezkoa den; beharrezkoa bada, negoziatu dezagun agente ezberdinekin; eta zerbait espazio publikoan jarri behar dela erabakitzen badugu, antolatu dezagun lehiaketa publikoa. Emaitzak ez du derrigorrean perfektua izan behar, baina gutxienez ahal zen guztia egin izanaren sentsazioa izango dugu.


arte-ederrak-2026

Arte Ederrak 2026

Erakusketa kolektiboa

Sanz Enea (Zarautz, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 04tik
2026ko Uztailaren 05era

museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

2026ko Urtarrilaren 26tik
2026ko Irailaren 06ra

louvre

Louvre

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 11a

Louvre museoko langileak greban omen daude. Xalbat Alzugarai [Berria egunkariko] kazetariak argitaratutako erreportaje luzean ondo baino hobeto deskribatu zuen munduko museo handienetako baten egoera penagarria.

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 10a

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 2026ko Ekainaren 9a

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 8a

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.