artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Opari pozoitsua

Artelanak oparitzea ez da erraza. Azken asteotan ikusi eta entzun dugu Gipuzkoako herri batean artista batek herriari eskainitako artelanak eragindako zalaparta, udalak ez duelako onartu.

opari-pozoitsua
Baionan Koldobika Jauregiren Arbolaren Egia eskultura estreinatu eta gero kendu zuten. Arg/ Mikel Segovia

2024ko Maiatzaren 31a | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Komunikabide jakinbatzuek alderdi politiko baten kontra hauspotutako berria izateaz gainera, hainbat zalantza eta eztabaida azaleratu ditu gertakari ez hain ezohiko horrek.

Alde batetik, niri gehien interesatzen zaidana eta aspalditik kezka eragin didana: arte publikoaren gaineko eztabaida. Oso ondo iruditzen zait artistak askatasuna izatea nahi duena sortzeko, sormen aske horren emaitza artistaren esku geratzen bada, edo merkatuari eskaintzen badio saltzeko edo norbaiti edo norbaitzuei oparitzen badio. Baina, artelan hori guztiona den espazio publikoan kokatu behar bada, orduan ez dut hain erraza ikusten sormen zeharo askearen gaia. Espazio publikoa negoziazioaren esparrua da eta, bizitzaren beste alorretan gertatzen den moduan, bere erabilera guztion artean adostu behar dugu, izan lanerako, aisialdirako edo arterako. Beraz, arte publikoa ez da artistaren nahien edo desioen alorra, beste eragile sozial askorena baizik. Horregatik, herriari eskainitako artelan bat pozoitutako oparia izan daiteke.

Gaur egun gizartean eragina izan dezaketen sentsibilitate sozial asko daude, tartean genero ikuspuntua, jasangarritasuna edo gutxiengoen gaineko errespetua. Horregatik, espazio publikoaren erabilera sentsibilitate horien guztien iritziekin partekatu behar da. Gainera, kontuan izan behar dugu artistek irudiekin lan egiten dutela, horrek imajinarioa sortzeko duen indarrarekin. Guk sortutako irudiek, kalera irteten diren momentutik aurrera, gizartea moldatzeko ahalmena izan dezakete; horregatik, errespetu handiz erabili behar dira.

Beste aldetik, orain dela hamabost eguneko artikuluan artistaren jarrera etikoari buruzko hausnarketa planteatu genuen. Horrelako adibide baten aurrean gaudela iruditzen zait. Zergatik pentsatu behar du artistak bere eskuetatik sortutako artelana guztion artean partekatu behar duela? Zerk bultzatzen du pentsatzera derrigorrean guztiok lan hori jaso nahi dugula edo gure begi aurrean egunero ikusi nahi dugula? Badakigu artistak ez, erakundeek bultzatutako arte publikoa irri eta kritika iturri izan dela azken hamarkadetan; horregatik uste dut artista batzuek gutxi ikasi dutela esperientzia horietatik. Bestalde, ez da gauza bera ia ikusezina den artelan diskretu bat toki ez oso adierazgarri batean kokatzea, edo bi metroko emakume baten marmolezko irudi bat berezko xarma duen toki batean jartzea. Pentsa dezagun ondo artelana kalean jartzea beharrezkoa den; beharrezkoa bada, negoziatu dezagun agente ezberdinekin; eta zerbait espazio publikoan jarri behar dela erabakitzen badugu, antolatu dezagun lehiaketa publikoa. Emaitzak ez du derrigorrean perfektua izan behar, baina gutxienez ahal zen guztia egin izanaren sentsazioa izango dugu.


hurbileko-paisaiak

Hurbileko paisaiak

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2025eko Urriaren 31etik
2026ko Apirilaren 12ra

hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 11etik
2026ko Maiatzaren 31era

itsasama

Itsasama

Irène Jonas

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Martxoaren 20etik
2026ko Apirilaren 26ra

katalogo-arrazoinatuak-aro-digitalean

Katalogo arrazoinatuak aro digitalean

| 2026ko Martxoaren 21a

Katalogo arrazoinatua artista batek sortutako obra ezagutu guztien bilduma da. Urte gutxitan, horien digitalizazio masiboak nabarmen hobetu du haien erabilera. Hala ere, digitalizazioak erronka berriak ere ekarri ditu.

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.