artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Opari pozoitsua

Artelanak oparitzea ez da erraza. Azken asteotan ikusi eta entzun dugu Gipuzkoako herri batean artista batek herriari eskainitako artelanak eragindako zalaparta, udalak ez duelako onartu.

opari-pozoitsua
Baionan Koldobika Jauregiren Arbolaren Egia eskultura estreinatu eta gero kendu zuten. Arg/ Mikel Segovia

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2024ko Maiatzaren 31a

Komunikabide jakinbatzuek alderdi politiko baten kontra hauspotutako berria izateaz gainera, hainbat zalantza eta eztabaida azaleratu ditu gertakari ez hain ezohiko horrek.

Alde batetik, niri gehien interesatzen zaidana eta aspalditik kezka eragin didana: arte publikoaren gaineko eztabaida. Oso ondo iruditzen zait artistak askatasuna izatea nahi duena sortzeko, sormen aske horren emaitza artistaren esku geratzen bada, edo merkatuari eskaintzen badio saltzeko edo norbaiti edo norbaitzuei oparitzen badio. Baina, artelan hori guztiona den espazio publikoan kokatu behar bada, orduan ez dut hain erraza ikusten sormen zeharo askearen gaia. Espazio publikoa negoziazioaren esparrua da eta, bizitzaren beste alorretan gertatzen den moduan, bere erabilera guztion artean adostu behar dugu, izan lanerako, aisialdirako edo arterako. Beraz, arte publikoa ez da artistaren nahien edo desioen alorra, beste eragile sozial askorena baizik. Horregatik, herriari eskainitako artelan bat pozoitutako oparia izan daiteke.

Gaur egun gizartean eragina izan dezaketen sentsibilitate sozial asko daude, tartean genero ikuspuntua, jasangarritasuna edo gutxiengoen gaineko errespetua. Horregatik, espazio publikoaren erabilera sentsibilitate horien guztien iritziekin partekatu behar da. Gainera, kontuan izan behar dugu artistek irudiekin lan egiten dutela, horrek imajinarioa sortzeko duen indarrarekin. Guk sortutako irudiek, kalera irteten diren momentutik aurrera, gizartea moldatzeko ahalmena izan dezakete; horregatik, errespetu handiz erabili behar dira.

Beste aldetik, orain dela hamabost eguneko artikuluan artistaren jarrera etikoari buruzko hausnarketa planteatu genuen. Horrelako adibide baten aurrean gaudela iruditzen zait. Zergatik pentsatu behar du artistak bere eskuetatik sortutako artelana guztion artean partekatu behar duela? Zerk bultzatzen du pentsatzera derrigorrean guztiok lan hori jaso nahi dugula edo gure begi aurrean egunero ikusi nahi dugula? Badakigu artistak ez, erakundeek bultzatutako arte publikoa irri eta kritika iturri izan dela azken hamarkadetan; horregatik uste dut artista batzuek gutxi ikasi dutela esperientzia horietatik. Bestalde, ez da gauza bera ia ikusezina den artelan diskretu bat toki ez oso adierazgarri batean kokatzea, edo bi metroko emakume baten marmolezko irudi bat berezko xarma duen toki batean jartzea. Pentsa dezagun ondo artelana kalean jartzea beharrezkoa den; beharrezkoa bada, negoziatu dezagun agente ezberdinekin; eta zerbait espazio publikoan jarri behar dela erabakitzen badugu, antolatu dezagun lehiaketa publikoa. Emaitzak ez du derrigorrean perfektua izan behar, baina gutxienez ahal zen guztia egin izanaren sentsazioa izango dugu.


generation-volta

Generation Volta

Sanlé Sory

Sakana (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Agorrilaren 01etik
2026ko Urriaren 01era

juan-mieg-neure-pintura-besterik-ez-dut-egin

Juan Mieg: "Neure pintura, besterik ez dut egin"

Miel Anjel Elustondo [Argia.eus]
| 2026ko Irailaren 18a

Kasik ez gara garaiz heldu Juan Miegekin hitz egitera. 88 urte, eta aurten bertan utzi dio pintatzeari, ezinaren ezinez. Urte askoan, eta oraindik ere, hoska ari zaizkigu artista honen obrak bateko eta besteko eraikinetako hormetatik. Bizi guztiko obra, poesia pintura egina, mihisera finezia handiz eramana, konposizioa, matizeak. Pintura berri bat, hasi zenetik eta oraindaino.

lapurretak

Lapurretak

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 16a

Moda berri bat zabaltzen ari da Europan: museoetan lapurtzea. Orain dela urtebete eskas Louvretik balio handiko bitxiak eraman zituztenetik, hainbat museotako bildumek eraso azkar eta eraginkorrak jasan dituzte.

claudix-vanesix-tabakalerako-artista-egoiliarra-2025ean-prix-ars-electronican-saritua-izan-da

Claudix Vanesix, Tabakalerako artista egoiliarra 2025ean, Prix Ars Electronican saritua izan da

| 2026ko Irailaren 10a

XENOCENE: A Manifesto in Motion, Tabakaleran sustatu eta garatutako lanak Ohorezko Aipamena jaso du Prix Ars Electronica 2026 sarietako Interactive Art + kategorian. Bigarren urtez jarraian, Tabakaleran sortutako proiektu batek aitortza jaso du Prix Ars Electronica sarietan. 2025ean, Maria Oterok ere Ohorezko Aipamena jaso zuen Compost Computacional lanarengatik.

jose-pablo-arriaga-itsasoarekiko-harremana-bizi-nahi-nuen-nire-eskulturetan-kontatu-ahal-izateko-gero

Jose Pablo Arriaga: "Itsasoarekiko harremana bizi nahi nuen, nire eskulturetan kontatu ahal izateko gero"

Maria Ortega Zubiate [Argia.eus]
| 2026ko Irailaren 10a

2025eko udan abiatu zen Mutrikuko (Gipuzkoa) portutik Jose Pablo Arriagaren belaontzia, emaztea eta bi alabak eta teila batzuk lagun; urtebete beranduago iritsi da, teilarik barik, baina esperientzia mordoa hartuta. Bidaia horretatik sortuko du Lau teila proiektua eskultoreak, Karibeko herrialde postkolonialen bidegabekeriak inspirazio hartuta.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.