artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Hatzean ziztada

'HIRU ILTZE HATZ BATEN' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Anti liburu dendan, Bilbon. | Noiz arte: Otsailaren 22ra arte.

hatzean-ziztada
Maider Aldasororen erakusketako lanetako bat. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Enara Herranz [BERRIA.eus]
| 2025eko Otsailaren 13a

Hiru iltze hatz baten. Hiru artelan hamabost metro karratuko gela batean. ANTI liburu dendaren aretoan kokatzen da Maider Aldasororen bakarkako erakusketa berria eta artistak azken urteotan jarraitutako ibilbidearen adibide urri baina interesgarriak biltzen ditu. Irantzu Ialdebereren argazki pare batek osatzen du mostra, dendan bertan ikusgai.

Horrelako espazio txikiek erakusketarekiko beste jarrera bat hartzera bultzatzen zaituzte, ez baitago berton galtzeko ibilbide luzerik, ez eta deszifratu beharreko diskurtso espositibo nahasi edo konplexurik. Kasu honetan, artelanak irakurtzen lagun dezakeen areto orririk ere ez. Hutsune horrek bertigoa sor dezake, eta deserosotasunak (saiatu zarete norbaiten begiradari zortzi segundo baino gehiagoeusten?), bisita hamar minutu eskasean ez amaitzeko autoexijentziarekin batera, artelana galderaz aspertzera eramango zaitu agian: zer esan nahi didazu eta zein hizkuntzatan ari zatzaizkit?

Sarreraren eskuinaldean, behiala soineko izandako eta orain sits erraldoi baten itxura hartu duen soineko bat dago, horman txintxeten bidez finkatua, bildumazale anker baten koadernoan iltzatutako tximeleta lez. Hegal, oihal geruza tolesdun, parpaila bihurritu, bolumetria iradokitzaile, hari zati eta brodatu zehaztugabeek osatzen dute pieza honen morfologia zimurtua. Zertxobait erreparatuz gero, soinekoaren ageriko araztasunak forma urduri, aztoragarri, asaldagarriei bide emango die, metamorfosi prozesu siniestro batean. Ikuspuntuaren arabera aldatzen direla diruditen marrazki tranpati horien antzera, pieza hau izan liteke, aldi berean, "lore bat eta intsektu gaizto bat". Lan honen ondoan, horman josita bezala, oihal zati bat dago, brodatu inperfektu eta puntada burutugabeekin. Bertan irakurri daiteke erakusketari izena ematen dion leloa.

Bi pieza hauek paretari lotuta dauden bitartean, hirugarrenak bertatik ihesi atera nahi duela dirudi. Pololo batzuk dira eta zintzilik ageri dira, hormatik bost zentimetrora suspentsoan. Zaila da mota horretako azpiko arroparenpresentzia anakronikoak egungo ikuslearengan zer sentsazio sor dezakeen neurtzea, baina jantziaren distirak, honek sortzen duen testura likidoak eta pololoen ertzetatik behera txirikordatuta erortzen diren xingola arrosa eta berde argiek desira oihartzunak dakartzate, beste garai batetik gurera. Antza denez, paparreko parpaila izendatzeko erabiltzen den gaztelerazko chorrera hitzaren jatorria honek bularretik behera zihoan irudizko ur jarioarekin zuen antzekotasunean dago. Maider Aldasorok erakusketaren albistearekin batera sareetan argitaratutako eta tolesturaz ere jositako gaztelaniazko testu honetan zera dio: "Dice un refrán que (...) mujer cantadora o puta o labrandera. Y otro que fina costurera hace camino con chorrera. Una preciosa chorrera que cuelgue de mi cintura, que abra camino a calza o pololo, que también es amante, lo que una quiera". [Esaera zahar batek dio emakume kantaria izaten dela edo puta edo laboraria. Eta beste batek, berriz, jostun abila gai dela bide bihurtzeko parpaila. Parpaila eder bat gerrian zintzilikatua, galtzetarako edo pololoetarako bide irekitzaile, etaaldi bereanmaitale, edo norberak nahi duen beste edozer]

Badago artelan hauetan oso ondo zehaztu ezin dudan eta desiraren isuria eta fantasia aktibatzen dituen zerbait, Aldasororen azkenaldiko lan eta proiektuak zeharkatzen dituena. Besteak beste, desiraren eta gorputzaren inguruan orbitatzen duten prozesuetan jarri du arreta artistak azken urteotan, eta bideoa, performancea, eskultura eta jantzien diseinua baliatu ditu bide hauek esploratzeko. Ia josten jakin gabe hasi zen ehunekin lanean, eta gorputzaren posizioa eta gorputzen arteko harremanak eraldatzea helburu (hegan egin, bi pertsona lotu), ingeniaritza utopikoaren eta diseinuaren artean koka daitezkeen artefaktu-jantziak sortzen hasi zen orain dela ez asko. Lan mota hau Aurrean goxo (2021) eta Flexy My Tether (2022) mostretan erakutsi du, Azkuna Zentroan eta Londresko Art Lacuna galerian hurrenez hurren. Pieza hauek, berriz, jantziaren definizio sasi-mekaniko horretatik aldentzen dira eta beste mota bateko fantasietara jotzen dutela dirudi, lehen aipatutako testuan igarri daitekeen atsotitzen alegiazko mundu horretarantz, beharbada.

Aretotik kanpo jada, artista beha dezakegu Ialdebereren argazkietan, babesteko beharko lukeen burdinazko jantzia soinean, axolagabe. Alferrik darama, ordea, biluzik jarraitzen duelako ezinbestean eta armadura distiratsu baina zirrikituz beteak ez diolako egiazki erresistentziarik jartzen intimotasunean izaten diren bataila eta kontraesanei. Oso ondo daki Aldasorok, eta guk ere hobe genuke agian, hark bezala, oskola erantzi eta beso zabalik onartu desira eta zauria, hatzean ziztada.


aretxaga-miribilla

Aretxaga-Miribilla

Andoni Euba

Juan Manuel Lumbreras (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Ekainaren 12ra

zentinelen-oihartzuna

Zentinelen oihartzuna

Patxi Laskarai

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Maiatzaren 01etik
2026ko Ekainaren 07ra

azkenean-hondartza

Azkenean hondartza!

Claude Nori

L'Angle (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 12tik
2026ko Uztailaren 19ra

mar-de-dios

Mar de Dios

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 14tik
2026ko Ekainaren 21era

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 21a

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 20a

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 2026ko Maiatzaren 19a

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 18a

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 15a

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.