artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Hatzean ziztada

'HIRU ILTZE HATZ BATEN' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Anti liburu dendan, Bilbon. | Noiz arte: Otsailaren 22ra arte.

hatzean-ziztada
Maider Aldasororen erakusketako lanetako bat. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

13 Février 2025 | Enara Herranz [BERRIA.eus]

Hiru iltze hatz baten. Hiru artelan hamabost metro karratuko gela batean. ANTI liburu dendaren aretoan kokatzen da Maider Aldasororen bakarkako erakusketa berria eta artistak azken urteotan jarraitutako ibilbidearen adibide urri baina interesgarriak biltzen ditu. Irantzu Ialdebereren argazki pare batek osatzen du mostra, dendan bertan ikusgai.

Horrelako espazio txikiek erakusketarekiko beste jarrera bat hartzera bultzatzen zaituzte, ez baitago berton galtzeko ibilbide luzerik, ez eta deszifratu beharreko diskurtso espositibo nahasi edo konplexurik. Kasu honetan, artelanak irakurtzen lagun dezakeen areto orririk ere ez. Hutsune horrek bertigoa sor dezake, eta deserosotasunak (saiatu zarete norbaiten begiradari zortzi segundo baino gehiagoeusten?), bisita hamar minutu eskasean ez amaitzeko autoexijentziarekin batera, artelana galderaz aspertzera eramango zaitu agian: zer esan nahi didazu eta zein hizkuntzatan ari zatzaizkit?

Sarreraren eskuinaldean, behiala soineko izandako eta orain sits erraldoi baten itxura hartu duen soineko bat dago, horman txintxeten bidez finkatua, bildumazale anker baten koadernoan iltzatutako tximeleta lez. Hegal, oihal geruza tolesdun, parpaila bihurritu, bolumetria iradokitzaile, hari zati eta brodatu zehaztugabeek osatzen dute pieza honen morfologia zimurtua. Zertxobait erreparatuz gero, soinekoaren ageriko araztasunak forma urduri, aztoragarri, asaldagarriei bide emango die, metamorfosi prozesu siniestro batean. Ikuspuntuaren arabera aldatzen direla diruditen marrazki tranpati horien antzera, pieza hau izan liteke, aldi berean, "lore bat eta intsektu gaizto bat". Lan honen ondoan, horman josita bezala, oihal zati bat dago, brodatu inperfektu eta puntada burutugabeekin. Bertan irakurri daiteke erakusketari izena ematen dion leloa.

Bi pieza hauek paretari lotuta dauden bitartean, hirugarrenak bertatik ihesi atera nahi duela dirudi. Pololo batzuk dira eta zintzilik ageri dira, hormatik bost zentimetrora suspentsoan. Zaila da mota horretako azpiko arroparenpresentzia anakronikoak egungo ikuslearengan zer sentsazio sor dezakeen neurtzea, baina jantziaren distirak, honek sortzen duen testura likidoak eta pololoen ertzetatik behera txirikordatuta erortzen diren xingola arrosa eta berde argiek desira oihartzunak dakartzate, beste garai batetik gurera. Antza denez, paparreko parpaila izendatzeko erabiltzen den gaztelerazko chorrera hitzaren jatorria honek bularretik behera zihoan irudizko ur jarioarekin zuen antzekotasunean dago. Maider Aldasorok erakusketaren albistearekin batera sareetan argitaratutako eta tolesturaz ere jositako gaztelaniazko testu honetan zera dio: "Dice un refrán que (...) mujer cantadora o puta o labrandera. Y otro que fina costurera hace camino con chorrera. Una preciosa chorrera que cuelgue de mi cintura, que abra camino a calza o pololo, que también es amante, lo que una quiera". [Esaera zahar batek dio emakume kantaria izaten dela edo puta edo laboraria. Eta beste batek, berriz, jostun abila gai dela bide bihurtzeko parpaila. Parpaila eder bat gerrian zintzilikatua, galtzetarako edo pololoetarako bide irekitzaile, etaaldi bereanmaitale, edo norberak nahi duen beste edozer]

Badago artelan hauetan oso ondo zehaztu ezin dudan eta desiraren isuria eta fantasia aktibatzen dituen zerbait, Aldasororen azkenaldiko lan eta proiektuak zeharkatzen dituena. Besteak beste, desiraren eta gorputzaren inguruan orbitatzen duten prozesuetan jarri du arreta artistak azken urteotan, eta bideoa, performancea, eskultura eta jantzien diseinua baliatu ditu bide hauek esploratzeko. Ia josten jakin gabe hasi zen ehunekin lanean, eta gorputzaren posizioa eta gorputzen arteko harremanak eraldatzea helburu (hegan egin, bi pertsona lotu), ingeniaritza utopikoaren eta diseinuaren artean koka daitezkeen artefaktu-jantziak sortzen hasi zen orain dela ez asko. Lan mota hau Aurrean goxo (2021) eta Flexy My Tether (2022) mostretan erakutsi du, Azkuna Zentroan eta Londresko Art Lacuna galerian hurrenez hurren. Pieza hauek, berriz, jantziaren definizio sasi-mekaniko horretatik aldentzen dira eta beste mota bateko fantasietara jotzen dutela dirudi, lehen aipatutako testuan igarri daitekeen atsotitzen alegiazko mundu horretarantz, beharbada.

Aretotik kanpo jada, artista beha dezakegu Ialdebereren argazkietan, babesteko beharko lukeen burdinazko jantzia soinean, axolagabe. Alferrik darama, ordea, biluzik jarraitzen duelako ezinbestean eta armadura distiratsu baina zirrikituz beteak ez diolako egiazki erresistentziarik jartzen intimotasunean izaten diren bataila eta kontraesanei. Oso ondo daki Aldasorok, eta guk ere hobe genuke agian, hark bezala, oskola erantzi eta beso zabalik onartu desira eta zauria, hatzean ziztada.


ur-handiak

Ur Handiak

Pablo Ugartetxea

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

Du 19 Décembre 2025
Au 15 Mars 2026

lurraren-arteak

Lurraren arteak

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

Du 05 Décembre 2025
Au 03 Mai 2026

pello-azketa

Pello Azketa

La Fabrica De Gomas (Iruñea, Nafarroa)

Du 23 Janvier 2026
Au 27 Mars 2026

hiruki

Hiruki

Cristina Guerrero, Susana Ferreira, Udane Juaristi

Okendo Kultur Etxea (Donostia, Gipuzkoa)

Du 15 Janvier 2026
Au 06 Mars 2026

hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Musée des Beaux-Arts de Bilbo (Bilbo, Bizkaia)

Du 11 Février 2026
Au 31 Mai 2026

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

02 Fév. | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

29 Janv. | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

29 Janv. | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

22 Janv. | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

22 Janv. | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Le portail de l'art en Euskal Herria

Ceci est le portail créé par le réseau ZAPART. Avec ARTEKARIA, nous voulons donner de la visibilité à l'incroyable richesse artistique et infrastructurelle de notre petit territoire basque (Euskal Herri osoa). En effet, il nous semble que dans un espace aussi réduit où se trouvent tant de musées (Artium, Oteiza, Beaux-Arts de Bilbo, Guggenheim…), de centres d'art (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), de salles publiques et privées (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fondations) galeries traditionnelles ou d'artistes… avec tant de programmations et d'œuvres d'artistes visibles, la visualisation de cet ensemble n'est pas facile. Nous avons créé ce portail pour aider à remédier à ce manque.

Artekaria

Le réseau des artistes professionnel.le.s d'Euskal Herria

Zapart a pour objectif de mettre en réseau, de promouvoir le travail et de défendre les droits des artistes professionnel.le.s vivant et travaillant en Euskal Herri (sur les six territoires historiques que sont Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa et Zuberoa).