artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Alison Knowles, Fluxus mugimenduko figura nagusietako bat, 92 urte zituela hil da.

Artista amerikarra poesia, kasualitate eta eguneroko egintzak nahasten dituzten performance eta liburu-objektuen lanengatik ezaguna izan zen.

alison-knowles-fluxus-mugimenduko-figura-nagusietako-bat-92-urte-zituela-hil-da

[JdA]-tik itzulia
| 2025eko Azaroaren 13a

Fluxus mugimenduko sortzaileetako bat eta taldeko emakume bakarrenetakoa izan zen Alison Knowles. Joan den urriaren 29an hil zen New Yorkeko SoHo auzoko bere etxean. Heriotza bere alabak, Hanna B. Hölling-ek, eta artista ordezkatzen zuen James Fuentes galeriak baieztatua izan da.

Hanna Hölling galeristak, Activating Fluxus proiektuaren zuzendaria dena ere bai, artistari omenaldia egin zion: "Alisonek poza eta irekitasun izugarria zituen; bere filosofian bizi zuen artista izan zen, egunerokoa eta sakona konbinatzen zituena." Sei hamarkadatan eta erabiltzeko aukera izan zituen ekai ezberdinak baliatuta, artistak publikoari bere obrak ukitzeko eta erabiltzeko aukera ematea zuen helburu nagusi. 2010ean American Art Archives-ekin egindako elkarrizketa batean, zera adierazi zuen: "Jendeak ez du artea ukitzen. Horixe da arazoetako bat."

Alison Knowles-ek soinuaren eta poesiaren arloan ere lan egin zuen, gehienetan instalazioak eta performanceak eginez. 2022an New York Times-i egindako elkarrizketa batean esan zuen: "Ez dut nahi jendeak nire lana pasiboki begiratzea, baizik eta aktiboki parte hartzea, ukitzea, jatea, entzuteko argibideak jarraituz, edo zerbait fisikoki eginez, edo jarduera batean parte hartuz."

Alison Knowles 1933ko apirilaren 29an jaio zen New Yorken. Bertan igaro zuen haurtzaroaren parte bat, gero Westchester-ra joan zen bizitzera. Middlebury College-n (Vermont) ikasi zuen, eta ondoren New Yorkera itzuli zen Pratt Institute-n ikastera, aita bertan lanean zuela. Han Richard Lindner, Adolph Gottlieb eta Josef Albers margolarien zuzendaritzapean klaseak hartu zituen. John Cage konpositorea ezagutu eta berarekin adiskidetu zen, eta harekin batera New York Mycological Society-n parte hartu zuen. George Maciunas, Dieter Roth, Wolf Vostell, Nam June Paik eta Dick Higgins artistak ezagutu zituen ere bai. 1960an Higgins-ekin ezkonduko zen.

1962an, Europan bira bat egin zuten, Wiesbadenen lehen Fluxus jaialdian parte hartu zutelarik, jaialdiaren sortzaileak baitziren. 1963an, Knowles-ek, Higgins-ekin batera, Something Else Press argitaletxea sortu zuen, eta bertan John Cage-ren Notations liburua argitaratu zuten 1968an. Knowles-ek bere liburu-objektu propioak editatu zituen, hala nola Bean Rolls 1963an. Bere "gertakizun partituroak" sortzen hasi zen orduan, egileen argibideetatik abiatutako egintzak eta performance-ak. Bere lehen proposamenetako bat Make a Salad izan zen 1962an; argibidea sinplea zen: salada bat egitea.

Arte digitalean ere aitzindaria izan zen, 1967an James Tenney konpositorearekin batera The House of Dust sortu zuen, etxearekin lotutako lauko nagusiko poemak sortzeko gai zen programa. 1971n, bere lehen soinu-lana sortu zuen, Bean Garden. Lan honek bisitariak hariko plataforma batean ibiltzera gonbidatzen zituen. Liburuaren munduari egin zion interesaren ondorioz, liburu-instalazio handiak egin zituen, The Big Book (1967), adibidez, 2,4 metro eta 1,2 metro neurrikoak, eta errodamenduak erabiliz manipulatzeko modukoak ziren, eta liburutegi, galeria edo ohe moduko objektuak gordetzen zituzten.

Instituzio munduarekin izan zuen harremana urria izan zen, eta Fluxus-ekin egindako erakusketen kari baizik ez zen izan. Documenta-n ez bazuen parte hartu ere, 1990eko Veneziako Biurtekoan izan zen. 2016 arte itxaron behar izan zen bere lehen erakusketa monografikoa ikusi ahal izateko, Pittsburgh-eko Carnegie Museum of Art museoan. Lehen atzerabegirakoa berriz, 2022an, Berkeley Art Museum & Pacific Film Archive-n izan zuen, Kalifornian. Bestelako erakusketak izan ziren ondoren, Wiesbadenen kasu.

irudi galeria

knowles-performancean-arg-canticle

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

mar-de-dios

Mar de Dios

Rekalde Aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 14tik
2026ko Ekainaren 21era

denbora-besarkatzeko-ahalegin-bat

Denbora besarkatzeko ahalegin bat

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 10a

'MIRARI BAT EGUNEAN' | Artista: Nagore Txibite. | Non: NUPeko Sario eraikinean, Iruñean. | Noiz arte: ekainaren 13ra arte.

uharte-zentroak-9-proiektu-hautatu-ditu-2026ko-laguntza-programarako

Uharte Zentroak 9 proiektu hautatu ditu 2026ko Laguntza Programarako

| 2026ko Ekainaren 9a

Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programak arte plastikoen eta Ikusizkoetarako arloan ikerketa artistikoko proiektu argitaragabeak egiten laguntzea du helburu. Egitasmoak bi modalitatetan banatuta daude: ekoizpenekoak alde batetik eta argitalpenekoak bestetik.

artea-mugitzearen-artea

Artea mugitzearen artea

Amaia Igartua Aristondo [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 8a

Artelanak erakusteaz ez ezik, haiek lekualdatzeaz ere arduratzen dira museoak: adibidez, maileguan uzten dituztenean. Zaharberritzaile batek gainbegiratzen du prozesua pieza biltzen dutenetik helmugan ipintzen duten arte, eta aseguratuta joaten dira.

elkarri-eutsiz

Elkarri eutsiz

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

MAR DE DIOS | Non: Rekalde aretoan, Bilbon. | Noiz arte: Ekainaren 21era arte.

utopiaz-mozorrotutako-distopia

Utopiaz mozorrotutako distopia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 4a

Orain dela egun batzuk gurutzaontzietan bizi den bikote bati buruzko berri bat irakurri nuen. Ontzi batean ezagutu zuten elkar; ordurako emakumeak bere etxebizitza saldua zuen eta jasotako diruarekin gurutzaontziz gurutzaontzi zebilen.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.