artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean
Roberto Chartam, Aire Marrazkia 3 obraren aitzinean, beste erakusketa batean. Arg/ Arturo Prieto

| 2026ko Ekainaren 26a

Pentsatu itsas maskor batean, ekilore baten kiribilean, urakan baten marrazkian edo zuhaitzak adarkatzeko moduan. Forma desberdinak diruditen arren, denek partekatzen dute zerbait: berehala ezagutzen dugun oreka, naturala zaigun harmonia. Ez dago matematika jakin beharrik hori sentitzeko: gure begiak eta gure gorputzak badakite hor ordena bat dagoela.

Artilezko eta aluminiozko hariz egindako instalazioen bidez, Roberto Chartam artistak (Bilbo, 1977) espazio fisikoa geometria aldakor bihurtzen du, eta paisaia edo lore bat ikusten dugunean sentitzen dugun oreka-sentsazio bera pizten dute bisitariarengan. "Ez dut marrazki konplexurik egin nahi euskarri sinpleen gainean, paper baten gainean arkatzez egindako erretratu bat izan daitekeen bezala; aitzitik, itxuraz sinpleak diren marrazkiak egin nahi ditut euskarri konplexuen gainean, gehienetan erakusketa-espazioaren gainean", azaldu du Chartamek.

Roberto Chartamek, Salamancako Unibertsitatean Arte Ederretan lizentziaduna, espazioa eta euskarria obraren zatitzat hartzearen garrantzia azpimarratzen du. Horrela, azaldu du bere obraren mugak ez dituela artileak, aluminioak edo erabilitako materialek markatzen, aretoak berak baizik. Horregatik, "bisitaria ez da obra ikusten ari; obraren barruan dago. Nire helburu nagusia horretaz jabetzea da". Eta gehitzen du: "nik 5 zentimetroko aldea duen karratu bat marrazten badut 10 zentimetroko paper karratu batean, lanaren neurria ez da 5 x 5, baizik eta 10 x 10, lanaren mugak ez dituelako marrak markatzen, paperak baizik".

Bilbon jaiotako artistak erakusketa-espazioetan zehar banatutako artilearekin egindako lerroak ditu bereizgarri, eta, oraingoan, euskal artisten material bereizgarri batez hornitu nahi izan du erakusketa: metalaz. "Jorge Oteiza, Eduardo Chillida, Remigio Mendiburu edo Nestor Basterretxea bezalako euskal artisten metalezko elementu bat erabili nahi nuen. Nire lehen aukera burdinarekin probatzea izan zen, baina pisuagatik baztertu eta aluminioarekin ordezkatu nuen. Elementu berri honen erabilerak nire "erosotasun-eremutik" irteera garrantzitsu bat dakar, baina ziur nago emaitza zoragarria izango dela".

Erakusketak ingurumenarekin duen loturari dagokionez, Chartamek bi elementu azpimarratzen ditu: "Lehena nabarmenagoa da: artilea obren elementu nagusi gisa erabiltzea. Bigarrena sotilagoa da. Obrak ez dira ausaz trazatutako lerroak. Bere neurriak erlazioei lotuta daude, hala nola urrezko proportzioa, Fibonacciren segida edo Pi zenbakia, naturako elementu askotan agertzen direnak. Gauza orokorra da nire lan guztietan".

Bilbon jaiotako artistak, gainera, Mandasko duke-dukesen jauregiaren espazioari eta Cristina Enea parkeari balioa eman die bere erakusketa berria hartzeko, eta honako hau azaldu du: "ingurua zoragarria da; jauregia, apartekoa; eta nire lana hartzeko bikain prestatutako aretoak. Asko gozatu dut ia bi urte iraun duen prozesuaz".

Erakusketa Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Zentroan egongo da ikusgai ekainaren 26tik irailaren 13ra arte. Inaugurazio ekitaldia ekainaren 26an, arratsaldeko 18:00etan izango da eta irekita dago interesa duen edonori.

ura-besterik-ez

Ura besterik ez

Roberto Chartam

Cristina Enea fundazioa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Ekainaren 26tik
2026ko Irailaren 13ra


koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 15a

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 2026ko Uztailaren 13a

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.