artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Errealitatearen mugak

'Isabel Azkarate' | Non. Kutxa Kultur Artegunea, Tabakaleran, Donostian. | Noiz arte. 2024ko otsailaren 24ra arte.

errealitatearen-mugak
Mundial Zirkuko pailazoak, 1984ko irudi batean. Arg/ ISABEL AZKARATE

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 23 de Enero 2024

Kutxa fundazioko fototekak Isabel Azkarateren funtsaosatu du artistak egindako dohaintzarekin;hala, haren omenezko atzera begirakoa osatu dute Tabakalerako Artegunean.

Erakusketa espazioan sartu orduko, alboko horman ikusgai zegoen argazkiaren eskala monumentalak dei egin zidan. Alabaina, irudiaren eskala handia bigarren planora pasatu zen irudiaren protagonistak bereganatzen zuen presentzia zela medio. Emakume gazte baten irudia zen, purpurinaz apaindutako jantzi batekin, zuzen-zuzen begiratzen gintuena. Irudi oniriko bat izan zitekeela sentigenezakeen momentu batean, baina figura biltzen zuen paisaiak errealitatera ekartzen zuen berriz ere: zirkuko olana eta haren azpiko lur idorra. Hori da, hain zuzen, erakusketan zehar sumatzen dena, errealitatetik fantasiara aurrera eta atzera egiten duen konposizio sorta.

Irudi hori atzean utzi eta, aurkezpen moduan, Isabel Azkarate bere buruari egindako argazkiak tartekatzen zituen bideoa zegoen horman proiektatua. Artearen Historiako tradizio estetikoaren adierazlea: autorretratua. Tradizioei traizio, bertan agertzen dena ez da pintzela esku artean duen gizon baten irudia, bere isla harrapatzen duen emakume argazkilari bat baizik. Momentu oro, argazki kamera esku artean sostengatzen du emakumeak, eta, hitzik gabe, hurrengoa esaten digu: "Ni naiz jarraian ikusiko dituzuen irudien egilea".

Hainbat espaziotan egituratzen da erakusketa, eta sailka banatzen dira argazkiak. Azkarateren istorioa kontatzen du ibilbideak, era kronologikoan, eta, horrela, haren sormen prozesuaren eboluzioa eta pausoak agerian uzten ditu erakusketak.

Abiapuntua artistaren hastapenak dira, Bartzelona titulupekoak. Bertan, 1970eko hamarkadako Bartzelonako pertsonaiak agertzen dira, beren agerpenei istorio bat ematen dieten eszenografiez inguratuak. Berezitasuna da bertan agertzen diren pertsonaiak errealak direla, eta artistak beren errealitateak istorio bihurtzen dituela. Merkatuko langileen irudiak dira gehienak, eta denbora igaro ez balitz bezala begiratzen gaituzte. Momentu horretan, argazkiak biltzen dituen markoak leiho bihurtzen dira, eta argazkietako pertsonen errealitateetara garamatzate.

Azkarateren erakusketa geruzen bitartez egituratzen dela ere esan genezake. Azaletik azterdezakegu erakusketa,eta gai bakoitzak igortzen duen gainazalekin geratu, edo, kontrara, sail bakoitzak eskaintzen digun mikrokosmosean barneratu gaitezke.

Hurrengo sailean egiturak eraldatu egiten dira: Azkarateren New Yorkeko egonaldikoak dira irudiak, eta eszenen kostunbrismoaren deseraikitzea antzematen da haietan. Kasu honetan, egunerokotasunetik aldentzen gaituzten irudiak ditugu, eta bakoitzak bere berezitasuna adierazten digu. Hala, alternantzia sumatzen da, objektuak batzuetan eta pertsonak besteetan, baina guztietan protagonismoa bereganatzen duen pertsonaia printzipal bat dugu: ezkongai-belen dendako manikiak, zuzen-zuzenean begiratzen gaituen polizia biboteduna…

Prozesu horretan guztiz harrapatuko gaituztenak LGTBIQ+ komunitatearen festei zuzendutako irudiak dira, hain zuzen, askotan ahantzi egin den iruditeria bat izan baita. Hala, New Yorkeko garai haren testigu izan zen Azkarate, eta, hura dokumentatuz, kontrasteetan oinarritutako iruditeriak argitara eraman zituen.

Kontrasteei tiraka, hurrengo sailek Euskal Herriko testuingurua hartzen dute ardatzean, eta 1980ko hamarkadako erradiografia sakona bideratzen dute: herri ihauteriak, ETAren eta GALen atentatuen eszenak, artista askoren irudiak… Hala, sentsazioak eta sentipenak biderkatzen dira, askotan irudien psikologiarekin konektatzen dugun bitartean.

Azkarateren irudiak iraganeko dokumentuak dira, eta etorkizunean haiekin egiten dena izanen da ahotsa emango diena. Hala, urteetan zehar ikusgarritasun eskasa jaso izan duen artista baten erakusketa monografikoa egituratzea, haren ibilbideari beharrezkoa den aitortza egitea da. Halaber, horretaz gain, artistaren lanaren katalogazioak eta Azkarate Funtsaren sorrerak aukerak ematen ditu iruditeria ezezagunen bidezidorretan aurrerapausoak emateko.

isabel-azkarate

Isabel Azkarate

Isabel Azkarate

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 02 de Diciembre 2023
Al 25 de Febrero 2024


get-me-a-stone

Get me a stone

Rosalind Nashashibi

Artium (Gasteiz, Araba)

Desde el 12 de Junio 2026
Al 01 de Noviembre 2026

behin-eta-berriz-hasi

Behin eta Berriz hasi

Oaia Peruarena

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

Desde el 09 de Julio 2026
Al 05 de Septiembre 2026

66-anos-aprendiendo

66 años aprendiendo

Javier Sueskun

Muñoz Sola (Tutera, Nafarroa)

Desde el 11 de Junio 2026
Al 06 de Septiembre 2026

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 15 de Julio 2026

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 13 de Julio 2026

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 8 de Julio 2026

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 6 de Julio 2026

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 5 de Julio 2026

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2 de Julio 2026

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

El poratl del arte en Euskal Herria

Este es el portal creado por la red ZAPART. Con ARTEKARIA queremos dar visibilidad a la increíble riqueza artística e infraestructural de nuestro pequeño territorio vasco (Euskal Herri osoa). De hecho, nos parece que en un espacio tan reducido donde se encuentran tantos museos (Artium, Oteiza, Oteiza, Artes de Bilbo, Guggenheim…), centros de arte (Uharte-zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), salas públicas y privadas (Didam, Zitadela, Bastero, Ospitalea, fondations), galería de arte tradicional o de artistas... con tantas programaciones y obras de artistas visibles, la visualización de este conjunto no es fácil. Hemos creado este portal para ayudar a resolver esta falta.

Artekaria

La red de l@s artist@s profesionales de Euskal Herria

Zapart tiene como objetivo conectar, promover el trabajo y defender los derechos de l@s artist@s profesionales que viven y trabajan en Euskal Herria (en los seis territorios historicos que son Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa y Zuberoa).