Arte garaikidearen mundua harriduraz harrapatu du Koyo Kouoh-ren bapateko heriotzak. Nazioarteko arte-oholtzaren ikur garrantzitsua zen Veneziako Biurtekoko zuzendari izendatutako lehen emakume afrikarra. Suitzan hil da, 2025eko maiatzaren 10ean, 57 urte zituela, eta 2026ko Biurtekoa prestatzen ari zela. Haren senarrak New York Times egunkariari adierazi dioenez, Koyo Kouoh berriki atzemandako minbizi baten ondorioz hil da.

2024ko abenduan Veneziako 61. Biurtekoko arte-zuzendari izendatzea bihurgune sinbolikoa izan zen jardunaldi nagusi haren historian. Begirada zorrotzez eta arte-kontakizunen deskolonizazioaren alde aspaldian engaiaturik, Koyo Kouoh-k munduari irekitako biurtekoa eskainiko zigun, luzaz baztertuak izan diren Afrikako eta diasporetako ahotsekin.

Aurtengo edizioaren gaia maiatzaren 20an iragarri behar zuen. Kouoh-ren hurbilekoen arabera, "arta-korronteak" izan zitekeen -Historiaren hausturen aurrean kontinentez gaindiko elkartasunen, borroken memoriaren eta erreparazio prozesuen esplorazio bat.

Koyo Kouoh 1967ko abenduaren 24an sortu zen Doualan (Kamerun), gero Zurichen hezia izan zen, eta kulturara bihurtu baino lehen kudeaketa ikasketak egin zituen. Harentzat, kultura gogoeta kritikorako eta gizarte eraldaketarako esparrua zen. 2008an Dakar-en RAW Material Company sortu zuen, urte gutxitan Afrikako arte garaikidearen erreferentziazko laborategi bilakatu zena.

Aitortza horri esker, Kasselgo documenta 12 eta 13 zuzendaritza taldeetan egon zen eta 1-54 ferian bereziki nazioarteko arte afrikar garaikidearen eztabaidetako figura nagusia bilakatu zen. 2019an Hegoafrikako Lurmutur Hiriko Zeitz MOCAA Afrikako arte garaikidearen museo handieneko zuzendaritza hartu zuen. Hari esker, museoak nazioarteko dinamika berreskuratu zuen, anbizio handiko erakusketekin: "When We See Us: A Century of Black Figuration in Painting" 2022an.

Haren heriotzak hunkidura handia eragin du. Biurtekoko lehendakari Roberto Cicutto-k honela agurtu du: "intelektual bisionarioa eta zurruntasun moral handiko emakumea, bere engaiamenduarekin arte garaikideaz dugun ikuspegia sakonean eraldatu duena".

Orain, Veneziako Biurtekoak erabaki beharko du ea 2026ko edizioak Kouoh-k abiatu bidea segituko duen ala zuzendari berria izendatuko.

______________________

Jatorrizko artikulua: Le Journal des Arts