artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Joan Fontcuberten Dinosaurios lan berria San Telmo Museoan ikusgai

Argazki-liburuaren aurkezpena abenduaren 16an izango da, larunbata, "Garuna (k)" erakusketaren programazioaren barruan; erakusketa egun berean irekiko da, eta Fontcubertak ere parte hartuko du bertan, Pilar Rosadorekin batera sortutako "Déjà-vu" instalazioarekin.

joan-fontcuberten-dinosaurios-lan-berria-san-telmo-museoan-ikusgai

| 2023ko Abenduaren 14a

Larunbat honetan, abenduak 16, Joan Fontcuberta argazkilariak Dinosaurios lana aurkeztuko du San Telmo Museoan, Fotografía: de la alquimia a los algoritmos (Argazkia: alkimiatik algoritmoetara) izeneko hitzaldian. Saioa museoak Gabriela Cendoya Bergareche Collectionekin batera argazki-liburuen bilduma eta formatu artistiko hau ezagutzera emateko antolatzen duen programazioaren barruan kokatzen da. Gainera, oraingo honetan, hitzaldia Garuna (k) erakusketaren programazioaren barruan ere badago.

Aurkezpena 12:00etan izango da, gazteleraz, museoko areto nagusian, sarrera librearekin lekua bete arte.

Dinosaurios-ek Fontcubertak urteetan zehar egin dituen dinosauroen zuri-beltzeko argazki sorta bat aurkezten du, DALL-E programarekin Adimen Artifizialaren bidez sortutako beste batzuekin batera. Liburua klingon hizkuntzan idatzita dago.

Klingoniera hizkuntza eraikia eta artistikoa da, Marc Okrandek Paramount Pictures estudioetarako garatu zuen klingon arrazako herri hizkuntza gisa Star Trekeko unibertsoan.

Liburuaren jatorrizko izenburua HeghDI 'vem ghaH, tu' lu 'Dinosaur da, eta euskaraz Esnatu zenean, dinosauroa oraindik han zegoen esan nahi du. Dokumentu honek agerian uzten ditu klingonek Lurra okupatzeko dituzten plan ezezagunak, euren maskotek lagunduta, zeinak ingeniaritza genetikoaren bidez eraldatuta, suntsipen handiko arma bihurtzen diren.

Déjà-vu, Pilar Rosado eta Joan Fontcubertarena, Garuna(k) erakusketan

Hitzaldiaz gain, Fontcubertak San Telmo Museoan ostiral honetan aurkeztuko duen Garuna(k) erakusketan parte hartuko du Pilar Rosadorekin batera sortutako Déjà-vu instalazioarekin. Erakusketa larunbatetik, abenduaren 16tik, aurrera egongo da publikoarentzako zabalik.

Garuna(k) erakusketak hainbat eremutatik aztertzen ditu organu honek historian zehar izan dituen misterioak. Material historiko, zientifiko eta artistikoaren bidez, erakusketak esperientzia kontzienteaz dugun ulermena zalantzan jartzen du. Arteak, zientziak eta filosofiak historian zehar organo liluragarri hori nola aztertu eta irudikatu duten aztertzen du.

Testuinguru horretan, Joan Fontcuberta eta Pilar Rosadoren lanak orainaldiko irudiei buruz hausnarketa egitera eta irudi horiek gure gizartean duten papera birpentsatzera gonbidatzen gaitu, izan ere, egungo paradigmak ikusizko mundu bat aurkezten du, non adimen artifizialek sortutako irudiekin batera bizi garen.

Joan Fontcuberta (Bartzelona, 1955)

Joan Fontcuberta nazioartean proiekzio handiena duten argazkilari katalanetako bat da. Argazki-irudiaren teoriko gisa eta argazki-editore gisa ere aritzen da. Bere lan teoriko zein fotografikoek zalantzan jartzen dute argazki-irudiari suposatzen zaion egia.

Bere ekoizpen artistikoa, multifazetikoa, irudiaren egiantzekotasunaren eta mundu erreala irudikatzeko eta ordezteko duen gaitasunaren ingurukoa da. Argazkigintzaren funtzio soziala, irudiaren erabilera publikoa eta informazioaren intoxikazioa interesatzen zaizkio. Bere lan asko ikuslearen ilusioa pizten duten parodia gisa artikulatzen dira, eta sineskortasunaren arriskuez eta informazioaren eta ezagutzaren transmisio publikoan eragiten duten mekanismo faltsuez ohartarazten dute.

Bere testu teorikoen artean nabarmentzekoak dira: Estética fotográfica (Gustavo Gili, 1982), El beso de Judas. Fotografía y verdad (Gustavo Gili, 1997), Ciencia y fricción: fotografía, naturaleza y artificio (Mestizo, 1998) y La cámara de Pandora (Gustavo Gili, 2010).

Jaso dituen sari ugarien artean azpimarratzekoak dira Argazkilaritza Sari Nazionala, Espainiako Kultura Ministerioak ematen duena, 1998an; Hasselblad argazkilaritza sari internazional entzutetsua 2013an, eta Sorbona Paris VIII unibertsitateko Honoris Causa Doktore izendapena 2020an.

Bizitza argazkilaritzari eskaini dio sortzaile, kritikari, irakasle, historialari eta erakusketen komisario gisa eta besteak beste honako hau baieztatzen du: "argazkigintza hizkuntza bat da eta hizkuntza oro fikzio bat da, beti gezurra esaten du; argazkilariaren etika oinarrizkoa da irudi hori nola erabiltzen duen ikusteko". Haren arabera, errealitatearen edozein eraikuntzak interpretazioa eskatzen du eta aurka egin dakioke; argazkigintzak ikusteko filosofia bat dakar, mundua ulertzeko modu bat.


sinbiotika

Sinbiotika

Txaro Marañon

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 08ra

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

essence

Essence

Erakusketa kolektiboa

Virginie Bario Galeria (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Irailaren 12tik
2026ko Azaroaren 04ra

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.