artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Lapurretak

Moda berri bat zabaltzen ari da Europan: museoetan lapurtzea. Orain dela urtebete eskas Louvretik balio handiko bitxiak eraman zituztenetik, hainbat museotako bildumek eraso azkar eta eraginkorrak jasan dituzte.

lapurretak
Auguste Renoir (1841-1919), Colonna Romano anderea, 1910 ing., 94 x 74 cm, eta Emakume gaztea putzuan, 1886, 35 x 27 cm. © Cagnes tourisme CC BY-SA 4.0

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 16a

Argi dago zenbait taldek, Louvren sartzeko erraztasuna ikusita, museo txikiagoetan oraindik sinpleagoa izan behar zuela pentsatu zutela, eta ez ziren oker. Prozedura antzekoa izan da gehienetan: jende gutxi eta ongi antolatua, sarrera azkarra eta ihes azkarragoa, zenbaitetan bidean zerbait utzita ere bai.

Askotan, Louvren bezala, bitxiak izan dira lapurtutakoak, urrezkoak batik bat, urtu eta materiala erraz saldu daitekeelako. Hala izan da Langresen, non txanpon bilduma bat eraman zuten iazko urrian; edo Chatillon-sur-Seinen zein Villenan, non historiaurreko altxor bakan eta ikaragarri baliotsuak lapurtu dituzten uda honetan. Hunkitu egin ninduen Villenako biztanle bat telebistaren kameren aurrean malkoei ezin eutsirik ikusteak, euren historiaren eta identitatearen parte bat galdu zutela esanez.

Zenbaitetan, aldiz, margolanak dira eramandakoak. Abuztuan, Sizilian, Antonello de Messinaren errenazimentuko lau lan aipagarri lapurtu zituzten, teknika azkar eta garbiz. Parman, aldiz, modu primitiboagoan aritu ziren: traktore bat Magnani Rocca fundazioaren ateen kontra jo zuten, eta lau lan inpresionista eraman zituzten. Gauza bat argi geratu da: museoetan sartzea ez dela uste zena bezain zaila, batez ere azkar eta helburu zehatz batekin egiten bada. Ikusi denez, museo txikiek dute arriskurik handiena, museo nagusiek segurtasunean inbertitzeko diru gehiago izango baitute. Eta urtu, desmuntatu eta atalka sal daitezkeen piezak izango dira bilatuenak, azken finean, artelan ezagunak merkatu beltzean saltzea ez baita hain erraza.

Hori etorri zait burura azken lapurreta ospetsuarekin bat: irailaren hasieran Cagnes-sur-Mer-eko Renoir museoko bi lan eraman dituzte, beste bi bidean utzita. Horri buruzThe Guardianegunkariko Eddy Frankel kritikariak umorez betetako artikulu bat argitaratu du: Louvren lapurtzea ulergarria da, baina Renoir museoan? Zeinek nahi ditu Boris Johnsonen antza duten umeak eta txokolate kutxak apaintzeko moduko eszenak dituzten pinturak? Lapurtutako bi lanen azterketa egiten du eta, egia esan, zaila da ulertzea zeinek ordainduko dituen milioiak horiek bere etxeko zoko ezkutu batean zintzilikatzeko, zinez baitira itsusi eta erdipurdikoak. Batek daki, agian hilabete batzuen buruan museoaren atean agertuko dira margook, ume abandonatuak nola, lapurrak ezin saldu dabiltzala. Edonola ere, hori da museo txikien esperantza: lapurrek gustu txarra izatea eta garrantzi kultural handia ez duten gauzak eramatea.


erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2025eko Ekainaren 05etik
2026ko Abenduaren 26ra

hemen-ez-den-nonbait

Hemen ez den nonbait

Ainhoa Apezteguia, Leire Lacunza eta Nagore Chivite

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Urriaren 01etik
2027ko Urtarrilaren 24ra

itsasoaz-haraindiko-ikuspegiak

Itsasoaz haraindiko ikuspegiak

Patricia Phelps de Cisneros Bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 06tik
2027ko Urtarrilaren 21era

zoroak-maitariak-eta-poetak

Zoroak, maitariak eta poetak

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Traen con ellos el olor de la bergamota y el cedro. Hamabost urte eta gero hau | Artistak: Ece Powell, Irune Merino, Izar Okariz, Iker Abaskal, Samuel Martin Schick, Stefano Santa Maria, Izai Rodriguez, Flx. Javier Larreina Morales. | Non: Guata Kultur Fabrikan, Aranguenen (Zalla, Bizkaia). | Noiz arte: Abenduaren 19ra arte.

zipriztin-berdeak-eta-moreak-horma-zurien-gainean

Zipriztin berdeak eta moreak horma zurien gainean

Goiatz Iza Erkiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Bilboko Guggenheim museoak Dan Flavin artista garaikidearen 24 obra bildu ditu 'Dan Flavin: Argi apur bat' erakusketan. Flavin 1960ko hamarkadako korronte minimalistaren parte izan zen, eta, lanpara fluoreszenteen bitartez, perspektibarekin jolasten zuen.

ibilbide-ezezagunak

Ibilbide ezezagunak

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 20a

Askotan artistak mugimendu eta garai bati lotuta azaltzen zaizkigu. Badirudi epe jakin batean artelanak sortu ondoren hil egiten direla edo mundutik desagertzen direla. Gainera, artistak bilakaera ezberdin bat edo beste bide batzuk aztertzen baditu, ez zaizkio kontuan hartzen.

bixente-ameztoiren-margolan-bat-nabarmendu-du-san-telmo-museoak-artistaren-heriotzaren-25-urteurrenean

Bixente Ameztoiren margolan bat nabarmendu du San Telmo Museoak, artistaren heriotzaren 25. urteurrenean

| 2026ko Azaroaren 13a

Museoak Bixente Ameztoi Olasagastiren (Donostia 1946 - Villabona 2001) Sin título (Izenbururik gabe) koadroa aurkezten du, Nabarmendutako obra izeneko programaren barruan. Lana 1976ko mihise gaineko olioa da, 130 x 161,7 cm-ko neurrikoa. Aurten erosi du museoak eta artistaren heriotzaren 25. urteurrenarekin bat eginez ikusgai jartzen du Arte Historikoaren aretoan 2026ko azaroaren 6tik 2027ko otsailaren 28ra arte.

kilimak-begietan

Kilimak begietan

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Circus | Artista: Alejandra Ikaza. | Non: Bilboko Rekalde aretoan. | Noiz arte: 2027ko otsailaren 28ra arte.

idazkera-eta-poesia

Idazkera eta poesia

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 12a

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa abian den honetan, aspaldiko artelan bat etorri zait burura. Laurita Siles Malagako artista doktorego tesia Euskal Herrira egitera etorri zenean, lagun batek bertso txapelketa batera eraman zuen.

paisaia-arkitektura-eta-trazua

Paisaia, arkitektura eta trazua

Izaskun Araluzea [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Bloke eta malda | Artista: Julen Agirre. | Non: Bilboko La Taller aretoan. | Noiz arte: Abenduaren 4ra arte.

departamento

Departamento

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Azaroaren 4a

Aurreko asteetako artikuluetan berriz ere ateak zabaldu dituzten azpiegitura handiez aritu gara. Gaur arteaz gozatzeko areto ezberdin eta ezezagun bati buruz hitz egin nahiko nuke.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.