artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Amarika

Onartu behar dut ez dudala etorkizuna asmatzeko gaitasun handirik. Azken artikuluan erakusketa aretoen gaia aipatu eta astebetera, Gasteizko Amarika aretoaren itxiera iragarri dute. Gauza bera gertatu zitzaidan Altxerri galeriari buruz idatzi nuenean.

amarika
Arg/ Kulturklik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2025eko Otsailaren 12a

Bilboko Rekalde aretoa berrituta zabaldu duten ia momentu berean, Gasteizko Amarikaren itxieraren berri jakin dugu. Berez, erakusketa aretoen zabalera edo itxiera ez litzateke asaldatzeko modukoa izan behar, bertan egiten den lanari edo egitarauari begiratu behako baikenioke. Hala ere, beti da kezkatzeko modukoa arte erakusketak antolatzeko espazioak galtzea, nahiz eta bertan mugimendu handirik ez egon. Sarritan erakundeen esku egoten da zer hiltzen uzten duten eta zer hauspotzen duten. Horregatik Amarika aretoaren itxiera ez da uste gabeko zerbait izan.

90eko hamarkadan zabaldu zenean, eta gerora ere, aretoak lan izugarria egin zuen hirian arte garaikidearen normalizazioaren alde, nahiz eta ez izan arte garaikideari bakarrik eskainitako aretoa. Nik uste dut garai bateko artista eta zale belaunaldi batentzat erreferentziazko tokia izan zela, eskaini zituen aukerengatik. Bainagorabehera handiko aretoa izan da, eta koxka nabarmenena Artiumen zabaltzearekin izan zuen, garai hartan ere itxiera iragarri zelako. Orduan hasi ziren bertako artistak Amarikaren babesa antolatzeko taldea osatzen. Protesta haiek direla medio, gaur egunera arte iritsi da, nahiz eta azken urteetan zabalik zegoenik ere seguru ez jakin.

Amarika aretoaren itxierak kultur politikaren noraeza adierazten duela iruditzen zait. Ez dakit noraino dagoen aurreikusita edo planifikatuta arte plastikoen inguruko politika. Garai bateko plangintza orokorraren arabera museo handi eta zentroen arteko oreka proposatu zen. Guggenheim museoaren proiektuak hankaz gora jarri zuen plangintza hura. Ordutik etengabeko inprobisazioan gaudela ematen du. Zentroak zabaltzen dira lurralde bateko eskaerari eta eskalari erantzun gabe, museoak nonahi eraikitzeko proiektuak iragartzen dira, museo batzuen zabaltze lan garestiegiak egiten dira, erakusketa aretoak berritu edo ixten dira, badirudi lurralde bakoitzak bere kasa konpondu nahi dituela antzematen dituen zuloak, gehiegi arduratu gabe zein diren beharrak eta, batez ere, bertako arte sareari begiratu gabe.


josturak

Josturak

Arrese Elena

Torre Luzea (Zarautz, Gipuzkoa)

paraleloak-eta-meridianoak

Paraleloak eta meridianoak

Iberdrola bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Apirilaren 29tik
2026ko Agorrilaren 30era

behin-eta-berriz-hasi

Behin eta Berriz hasi

Oaia Peruarena

Ekain (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 09tik
2026ko Irailaren 05era

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.