artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Euriari begira

INES MEDINA. Ikerketa analitiko-plastikoa (1978-1995) | Artista. Ines Medina. | Non. Artium museoan, Gasteizen. | Noiz arte. Ekainaren 1era arte.

euriari-begira
Ines Medinaren erakusketako obra bat, Artiumen. RAUL BOGAJO / FOKU

2025eko Apirilaren 12a | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Artium euskal arte garaikidearen museoa izanik, haren erakusketa politikako ildo garrantzitsu bat euskal arte garaikidearen erakusleiho izatean datza, hain zuzen; hainbat belaunalditako artisten ikusgarritasuna eta balioztatzea bermatuz, eta euskal testuingurutik esparru zabalagoetara begira jarriz. Hori horrela, museora bertaratzen den orok badaki gutxienez euskal artistaren baten banakoa izango duela zain bertan, eta badaki lorategiaren parean kokaturik dagoen aretoan izango dela hura.

Bildumako erakusketaren aretoak gurutzatu eta eskaileretatik igota ailegatu daiteke hara; eskailerak amaitzean zegoen hall antzeko bat gurutzatu, eta espazioa ezagutzen ez zutenentzat oso intuiziozkoa ez zen ibilbidea eginaz. Orain, ordea, espazio horretara ematen duen sarrera lekualdatu dute: eraikinaren barnetik igaro beharrean, kanpora irten, lorategia gurutzatu, eta instalatu berri duten beirazko egituratik barneratzen da. Zuzenagoa da, argiagoa eta erosoagoa; euririk egiten ez duenean behintzat.

Une honetan Ines Medinaren banakoa dago bertan; haren ibilbide artistikoaren lehen garaian ardazten da: Inés Medina. Ikerketa analitiko-plastikoa 1978-1995.

Areto honetako beste erakusketetan ere egin ohi duten moduan, artelanak hainbat eratako dokumentuekin batera jarrita daude elkarrizketan. Batetik, Medinaren lan eta ikerketa prozesua osatu duten paper gaineko lanak daude; eta bestetik, eta erakusketari amaiera ematen diola, Medinaren artxibo pertsonaleko zenbait elementu: lanen argazki efimeroak, iraganeko erakusketen eskuorriak eta haren lanari buruz idatzitako kritikak, besteak beste.

Erakusketekin gozatzeko eta disfrutatzeko modu asko daude. Moduetako bat artelanen instalazioak sortzen duen gozamen estetiko eta bisualaren bidezkoa izan daiteke, zentzumenek gidatutako hurbilpena estimulatzen duena; espazioaren kontrola eta instalaziorako abileziaren bidez erdiesten dena bereziki. Beste bat, berriz, gozatze kontzeptuala litzateke, estetika abiapuntutzat hartuta artistaren egitekoan eta lantzen dituen esparruetan sakonduaz egiten dena. Baina erakusketa berean gerta daitezke biak.

Kasu honetan, gozamen estetiko edo bisuala berehalakoa da, bereziki erakusketaren bigarren aretoan. Artelanak erritmo ezberdinak sortzen dituen instalazioaren bidez aurkezten dira, eta haien aurrean gainazaletako lerro ortogonalen dantzan eta lehertze batean murgiltzen da bisitaria. Erakusketa jakin honetan, ordea, gozamen kontzeptualean sakontzeko aukeraren falta sumatzen da: dokumentazioa bera artelanekiko destokitua dagoela ematen duelako zenbaitetan, eta Medinaren garai hartako lan ildo bakarra aurkezten delako. Erakusketan aurkezten den izaera geometriko-formaleko lanez gain, askoz ere organikoagoa eta figuratiboagoa den beste ekoizpena ere garai berean egin zuen arren; eta itxuraz hain ezberdinak izanik ere, erro komun bera zutena.

Bi lan ildoen arteko ezberdintasun estetiko hori dela eta, elkarrekiko modu isolatuan aurkeztu ohi izan dira bere aurreko erakusketetan ere. Erabaki horiek, ordea, kuratorialak eta instituzionalak izan dira kasu gehienetan, eta Mediraren ekoizpenaren eta ikerketaren konplexutasuna eta emankortasuna sakonean ulertzeko zailtasunak dakartzate; erakusketa hau horren adibide da. Izan ere, izenburuak iradokitzen du artistak lan formal eta geometrikoak soilik egin zituela garai hartan. Eta, horrela, erraza da betiko tranpan erortzea: euskal tradizio geometriko-abstraktuaren genealogian modu errazean txertatzen den aspektuari soilik ikusgarritasuna eta balioztatzea emanaz, historiaren irakurketa hegemonikoari jarraitu, eta artista rara avis bilakatzea, joera bereko gainontzeko gizonezko artisten artean.

Ondorioz, bertaratzeko egin duten sarrera berriaren tankeran, erakusketa zuzena, argia eta erosoa da. Baina euria egitea saihetsezina eta beharrezkoa den moduan, ustezko zuzentasun, argitasun eta erosotasunak kolokan jartzea ere nahitaezkoa da. Eta, Medinaren kasuan, benetako erronka haren ekoizpenaren eta ikerketaren aspektu guztiak hartzen dituen proposamena plazaratzean datza.


beste-beldur-batzuk

Beste beldur batzuk

Antoni Muntadas

Nafarroako Unibertsitateko Museoa (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Urriaren 15etik
2026ko Martxoaren 01era

amaigabeko-taupada

Amaigabeko taupada

Naia del Castillo

Marzana aretoa (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Azaroaren 14tik
2026ko Urtarrilaren 09ra

korde-gabe

Korde gabe

Sky Hopinka

Guggenheim Bilbao (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Irailaren 18tik
2026ko Urtarrilaren 18ra

hurbileko-paisaiak

Hurbileko paisaiak

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2025eko Urriaren 31etik
2026ko Apirilaren 12ra

tinduen-zirriborroen-kontserbazio-delikatua

Tinduen zirriborroen kontserbazio delikatua

Abe. 12 | Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]

Marrazki bilduma handia du Baionako Bonnat Helleu museoak. Tindu lanak egiteko zirriborroak dira gehien-gehienak, eta, erakusleihoetan izateko, zaharberritu behar izaten dituzte. "Xinaurri lana" dela kontatu du Cecile Bignon kontserbatzaileak.

materialtasunaren-ondarea

Materialtasunaren ondarea

Abe. 11 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Argizari galdua | Artistak: Askoren artean. | Non: Iruñeko Ziudadelako Labean. | Noiz arte: urtarrilaren 25era arte.

frank-gehry-bilboko-guggenheim-museoaren-arkitektoa-hil-da

Frank Gehry Bilboko Guggenheim Museoaren arkitektoa hil da.

| 2025eko Abenduaren 10a

Arkitektoa abenduaren 5ean, Santa Monican (Kalifornian) 96 urte zituela zendu da. Beren garaia hainbeste aztarna utziz eta hirigintza-paisaian hain nabarmen eragin duten arkitekto gutxik lortu dute Frank Gehryk lortutakoa.

art-beyond-fire

Art Beyond Fire

Abe. 10 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Arteari eta arriskuari buruzko topaketak antolatu zituen aurreko azaroaren 27an Moving Artists delako GGKE garapenerako gobernuz kanpoko erakundeak. Ixone Sadaba artistak eta Ignacio Rodriguez Tucho abokatuak sortutako erakundeak gatazkak dauden tokietan bizi diren artisten mugikortasuna du helburu. Era berean, gure inguruko artistek gatazkak dauden tokiak ezagutu ditzaten da beste helburuetako bat.

nafarroako-museoak-bere-erakusketa-iraunkor-osoa-berriz-ireki-du

Nafarroako Museoak bere erakusketa iraunkor osoa berriz ireki du

| 2025eko Abenduaren 9a

Irekiera energia-eraginkortasuneko lehen faseko obren amaierarekin etorri da. Estalkiaren isolamendua eta kanpoko arotzeria berritu dira, eta aretoak eguneratu eta garbitu. Bigarren fasea martxan da jada eta Museoak 2026rako aldi baterako erakusketa eta programazio zabala aurkeztu du.

degasek-eginiko-eta-orain-arte-ezagutu-gabeko-margolan-bat-autentifikatua-izan-da

Degasek eginiko eta orain arte ezagutu gabeko margolan bat autentifikatua izan da

Abe. 05 | JdAren artikulutik itzulia

Michel Schulman, XIX. eta XX. mendeetako margolanen adituak, Edgar Degas artistaren margolan berri bat autentifikatu duela jakinarazi du. Artistaren garai italiarrekoa litzateke, 1856 eta 1860 artekoa. Margolana, adituak sortutako Edgar Degasen katalogo arrrazoinatu digitalizatuan sartu da. Egiazko bertsioa bilduma partikular batean dago.

lehen-erdia

Lehen erdia

Abe. 04 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

MAIDER LOPEZ. UKITU | Non: Donostiako Tabakalera zentroan. | Noiz arte: 2026ko otsailaren 1era arte.

esanguratsu

Esanguratsu

Abe. 04 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Guggenheim museoan, Maria Helena Vieira da Silvaren margo eder baten aurrean nengoela, etorri zitzaidan galdera burura: zergatik ez du erakusketa honek berrireki Bilboko Arte Ederren Museoa, Georg Baselitzenak egin beharrean?

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.