Gianni Papi Caravaggioren adituak dioenez, Fruta zuritzen ari den mutikoa, "Mondafrutto" izenez ezaguna, margolariaren ezagutzen den lanik zaharrena litzateke. 66 x 51,5 cm-ko olioz egindako mihise horrek fruta batzuk zuritzen ari den gazte bat erakusten du, hondo neutro eta ilun baten aurrean. 2024an eskuratutako kopia hau, nagusiki Caravaggioren ikasleek eginiko hamar bat kopien artekoa, Ipar Europako enkante batean bildumazale anonimo batek erositakoa da.

"Mondafrutto"-ren kopia gisa aurkeztua, margolana xeheki aztertua izan da, jabe berriak jatorrizkoa izan zitekeela susmatzen baitzuen. Gianni Papi arte historialari eta margolariaren adituak, estilo-azterketa, jatorriaren ikerketa, erradiografia eta reflektografia baten ondoren, benetan Caravaggiok berak margotutako jatorrizkoa dela ondorioztatu du.

Azterketa horiek margolanaren azpian txakur bat –ziurrenik artistaren Cornacchia izenekoa– eta paisaia bat zituela agerian utzi zuten, mihisea berrerabili egin zela adieraziz. Ondoren, mihisea hiru ertzetatik moztu zuten. Elementu horiek guztiak kontuan hartuta, margolana ez litzateke kopia bat izango, baizik eta jatorrizkoa. Hipotesi hori txakurraren buruko itzalen tratamenduaz ere indartzen da; beste bertsio batzuetan berriz landuak ageri baitira. Fruituak Lombardia aldeko ikonografiaren parte lirateke, margolana margolariak Erromara iritsi aurretik sortua dela iradokiz.

Jatorriaren azterketak dio margolana Cavalier d'Arpin eta kardinal Scipione Borgheseren esku egon zela, margolariaren gaztaroan sortutako beste hainbat lan bezala.

Fruta zuritzen ari den mutikoa-ren kopiak mundu osoan zehar sakabanatuta daude; gehienak bilduma pribatuetan daude. Ezagunenetako bat Londoneko Errege Bildumetan dago. Beste batzuk Tokioko bilduma pribatu batean, Roberto Longhi Fundazioan eta Erromako bilduma pribatu batean daude. Gianni Papik Mondafrutto-ri buruzko liburu bat prestatzen ari da eta autentifikazio honi buruzko artikuluak argitaratzeko asmoa du.

Caravaggioren margolanei lotutako interes ekonomikoak oso handiak izaten dira, eta horregatik izaten da horrenbeste oihartzun mediatikoa margolan berriak aurkitzen direnean. 2014an Okzitaniako Tolosan ganbara batean aurkitutako Judith eta Holofernes izeneko lan bat 100 eta 150 milioi euro arteko balioan estimatu zen. Oso berriki, 2021ean, Madridek Arantzen koroatzea margolanaren salmenta geldiarazi zuen. Caravaggiori egotzitako lan horren benetakotasuna 2024an berretsi zuen Madrilgo Prado Museoak, urteetako ikerketaren ondoren.

Artikulu hau Le Journal des Arts aldizkaritik euskaratuta dago.