artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Agaramontarren hiru obra aurkeztu dituzte Bonnat-Helleu museoan

Diane d'Andoinsen eta haren alabaren potreta da handiena. Antonio II.aren eta Leonor Orsaykoaren potretak ere aurkeztu dituzte. Ingresen 'Bainu hartzailea'-rekin batera, museoko obra enblematikoak izanen dira. Museoa azaroaren 27an irekiko dute.

agaramontarren-hiru-obra-aurkeztu-dituzte-bonnat-helleu-museoan
Agaramontarren potretak, Bonnat-Helleu museoan. GUILLAUME FAUVEAU

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2025eko Irailaren 1a

Jean Dominique IngresenBainu hartzaileaaurkeztu zuen Bonnat-Helleuko zuzendariak maiatzean, eta, orain, agaramontarren bildumakohiru lan presentatu ditu, museoa obren azken fasean sartua den honetan. Emozioa eta artea geroz eta gehiago juntatzen ari direla zehaztu du museoko zuzendariBarthelemy Etxegoien Glamak, eraikinaitxura ederra hartzen ari baita hala barnetik nola kanpotik.

Ehun egun falta dira irekitze ofizialeko. Azaroaren 27an irekiko dute museo berritua, eta bertako eskulangileak azken detaileak fintzen ari dira. Bertzeak bertze, Giandomenico Facchinaren mosaikoak berritzen ari dira museoaren "bihotzean", eta obrak kokatzeko erakusleihoak eta zurezko oinarriak ezartzen. Hamabortz urte iraun dute berritze lanek, eta museoak itxura berritua du barnetik: gela handiak eta argiak ditu, jatorrizko berinazko leihoak atxiki eta berritu baitituzte.

Gaineko aldeko gelarik argienean aurkeztu dituzte agaramontarren bildumako hiru potretak. Ez da kasualitatea argi ematea obra horien gainean, Baionako historian eta Nafarroako Erresuman agaramontarrak garrantzitsuak izan baitziren. Olivier Ribeton museokokontserbadore eta agaramontarretan adituakesplikatu du 1982an Antonio XIII.a duke agaramontarrak Baionako Herriko Etxeari eman zizkiola Bidaxuneko (Lapurdi) etxeko margolanguziak. Ehunmargolan horietatik hamar emanen dituzte Bonnat-Helleu museoan.

Hiru aurkeztu behar, etagarrantzitsuenak eman dituzteargitan, Etxegoienek erran duenez. Gaineko gelaren erdigunean, obrarik handiena eman dute:Diane d'Andoinsen eta haren alaba Katalina II.arenerretratua. D'Andoins Gixuneko (Lapurdi)kondesa izan zen, eta Filiberto Agaramontekoa Baionako gobernadorearekin ezkondu zen. Antonio II.a lehen dukeagaramontarraren ama izan zen, baita Katalina II.ena ere, zeina erretratuan irudikatua den. Margolana Sofonisba Anguissolak egin zuen, 1565 inguruan. Izan ere, Anguissolak bertze hainbat erretratu egin zituen, eta, bertzeak bertze, Joana Portugalgoarena, baita Ana Austriakoarena ere. Bertze erretratu horietan ageri direnak bezalaxe, D'Andoins ere Espainiako moldean beztitua da,Ribetonek zehaztu duenez; gehitu du D'Andoinsen potreta Isabel Borboikoarenarekin konpara daitekeela, janzteko erari dagokionez.

Haren ezkerrean, Antonio II.a semearen portreta aurkeztu dute, zeina zaldiz ageri den. Pedro de Moyak tindatu zuen lehen duke agaramontarra. Eskuineko obrarekin bukatu du azalpena Ribetonek: Leonor Orsaykoaren potreta ikus daiteke; 1825eanThomas Lawrencek tindatua.

Obra garrantzitsuak dira aurkezturikoak, Baionako eta inguruko historiaren lekuko baitira. Museoko obra enblematikoak izanen dira,Bainu hartzailea-rekinetaEuropako bertze margolanekinbatera.Hala nolaGoya, Lawrence, Reynolds eta Constable artisten artelanak ereizanen dira museoan.

Hamabi asteko "kofoina"

Museoak Leon Bonnaten izena du, baina baitaPaul Helleurena ere. Agaramontarren obrak ez ezik, Helleu gela erakutsi du zuzendariak. Berina handi bat du sabaian, eta bertan aurkeztuko dituzte obra franko:horixe da"izarra" museoko gelen artean, gaineko parteko galeriarekin batera. Han bukatu dute obren aurkezpena, berinatik sartu argiak anpoilarik gabeko paretetako azken hari biluziengainean jotzen zuelarik.

Etxegoienek gehitu du Baionaezin delaulertu Bonnat-Helleu museorik gabe, BilboGuggenheimikgabe ulertu ez daitekeen bezala, bertzeak bertze. Beraz, lurraldean ontsa kokatzen da museoa, eta urrunago ere joan da zuzendaria,uste baitu Bonnat-Helleudela Paris eta Madril artean dagoen museorik aberatsena: "Espero dut museoak oihartzuna izanen duela bai Parisen eta Madrilenartean eta baiharatago, biziki aberatsa baita".

Azaroaren 27an ireki ahal izateko, 1.300 obrak museoan kokatzea falta da oraino. Zeregin hori betetzeko, puntako enpresak deitu dituzte, museoa kasik hamabortz urtez hetsia izan ondotik. Heldu diren asteetan hainbat langile eta aditu ibiliko dira museoan obrak kokatzen. Etxegoienek kontatu du mila esku dituztela baina denbora guti: "Bonnat-Helleukofoin bat izanen da heldu diren asteetan, Louvreko zuzendari Laurence Des Carsekin estreinaldia ahalik eta ongien egin ahal izateko".


museoa-urtu

Museoa Urtu

Nader Koochaki

Ondarearen etxea (Maule-Lextarre, Zuberoa)

2026ko Urtarrilaren 26tik
2026ko Irailaren 06ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.