artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

UNESCOk lapurtutako artelanen museoa inauguratu du modu birtualean

Interpolen datu-basean oinarrituta sortua, museo birtual honen helburua trafiko ilegalaren inguruko kontzientzia piztea eta artelanen trazabilitatea sustatzea da.

unescok-lapurtutako-artelanen-museoa-inauguratu-du-modu-birtualean

| 2025eko Urriaren 8a

Une honetan munduko kultura-erakunde askok lapurretak jasan dituzten honetan, UNESCOk 2025eko irailaren 29an inauguratu zuen bere objektu lapurtuen museo birtuala, Bartzelonako MONDIACULT konferentzian. Proiektua 2022ko aurreko edizioan iragarri zuen Audrey Azoulay zuzendari nagusiak.

Francis Kéré arkitektoak diseinatutako museo birtual honek Interpolen datu-basean jasotako objektu bila dabiltzanen galeria aurkezten du. Datu-base honek 57.000 kultura-ondasun biltzen ditu, eta horietatik 250 sarean daude eskuragarri gaur egun, kopuru hori pixkanaka handituz joateko asmoarekin. Erregistratutako objektuek mundu osoko eskualdeak, garai historikoak eta mota guztiak hartzen dituzte barne.

Webgunea hiru ataletan banatuta dago: auditorioa, objektu lapurtuen galeria eta berreskuratutako objektuen galeria. Auditorioan proiektua aurkezten da, UNESCOren rola eta ondasun kulturalen trafiko ilegalari lotutako erronkak azaltzen dira. Objektu lapurtuen galeria da zabalena, eta bertan bilaketak egin daitezke kategoriaren, eskualdearen, garaiaren edo kolorearen arabera. Halaber, ausazko esplorazioa ere posible da, eta horrela aurki daitezke Korè-ren eskultura bat, Szécsényko Asanblada Nazionalaren domina oroigarri bat edo Ermitadunarekin harkaitzezko paisaia izeneko margolana, guztiak oinarri birtual baten gainean ikusgai, partekatzeko esteka baten bidez eta gogokoetan gehitzeko moduan.

Berreskuratutako objektuen galerian, oraingoz, hiru objektu baino ez daude ikusgai: 2024an Marokori itzulitako trilobite bat eta fosildutako marrazo-hortz bat, besteak beste. Objektu bakoitzarekin batera, haren ibilbide historikoa azaltzen duen fitxa bat dago.

Menu osagarri batek bisitarien hautapena, haien gogokoak eta UNESCOren birtualki garatzen ari diren erakusketak kontsultatzeko aukera ematen du. Gailua errealitate birtualean eskuragarri izateko pentsatua dago. Objektu batzuk adimen artifizialaren bidez erreproduzitu dira.

Ekimen honen helburua da publikoaren kontzientzia piztea eta Interneteko erabiltzaileak kultura-ondasun galduen bilaketan eta itzuleran parte hartzera bultzatzea. Era berean, parte hartzen duten eragile guztiak sare berean elkartzeko aukera eskaintzen du: "Sare bat behar da —polizia indarrak, justizia agintariak, arte-merkatua, estatu kideak, gizarte zibila, komunitateak— beste sare bat, krimen antolatuarena, garaitzeko", azpimarratu du Sunna Altnoder-ek, gunea kudeatzen duen unitateko arduradunak. Proiektua Saudi Arabiak finantzatu du, 2,1 milioi euroko ekarpenarekin.

— JdA ataritik itzulia.


isiltasun-lurraldeak

Isiltasun lurraldeak

Evelyne Herisson

DIDAM (Baiona, Lapurdi)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 22ra

fontana-n-3

Fontana nº 3

Susana Solanoa

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Urriaren 01etik
2026ko Urriaren 12ra

erretratu-intimoa

Erretratu intimoa

Pilar Belzunce

Txillida leku (Hernani, Gipuzkoa)

2025eko Ekainaren 05etik
2026ko Abenduaren 26ra

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.