artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Durrio gizajoa

Duela ez asko, jarraian aipatuko ditudan hitzak irakurri nizkion Beñat Sarasolari [Berria] egunkari honetan argitaratutako Ekoizlea autore gisa artikuluan…

durrio-gizajoa
Arg/ Arte Ederren Bilboko Museoa

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urtarrilaren 7a

"Artista batek duela gutxi kontatu zidanez, komisario entzutetsu batek behin bere eskultura bat hankaz gora ezarri zuen museoko bazter batean, haren erakusketarako halaxe komeni omen zitzaiolako. Mesedez, zegokion moduan ipintzeko eskatu zion artistak, eskultura modu batera zela eskultura, ez edozein modutara. Komisarioa tematu egin omen zitzaion harik eta, beste erremediorik ezean, abokatuak tartean sartu eta atzera egin zuen arte".

Urriaren 8an zabaldu zenetik buruan bueltaka daukat Bilboko Arte Ederren Museoan Ataria (bat) izeneko erakusketan dagoen Durrioren eskultura bat. Arriaga musikariaren omenez eraikitako monumentuan —Melpemone izeneko musaren irudia da— egur batzuen gainean etzanda jarri dute erakusketa aretoaren erdian. Artelan horrek izan dituen gorabeheren beste kapitulu baten gisa har daitekeela iruditu zitzaidan.

Bilboko Udalak XX. mendearen hasierako urteetan lehiaketa antolatu ondoren, artelana eztabaidagai bihurtu zen eta, horren ondorioz, gorabehera ugari izan ditu Francisco Durrio eskultoreak proiektatutako monumentuak. Atzerapenak entrega epeetan, toki aldaketak, musaren biluztasunari zentsura frankisten aldetik, eta azken kapitulu honetan erakusketaren arduradunen erabaki sasi-modernoa.

Sarasolak aipatutako kasuan, artistak lana bere onera ekartzea lortu zuen. Zoritxarrez, Durrio hilda dago, eta ezin du adierazi artelanaren kokapenarekin konforme dagoen edo bere onera bueltatzeko eskatu, abokatuak tartean sartuta. Zer gertatuko litzateke aldamenean dituen Jon Mikel Eubaren edo Dario Urzairen lanak buruz behera eta garraiatzeko erabiltzen diren kutxetan erdi ezkutatuta erakutsiko bagenitu?

Onartu behar dut Durriok zorte txarra izan duela, Arriagaren omenez pentsatu zuen iturria berriz ere tokiz aldatuko dutelako Arte Ederren Museoaren lanen ondorioz. Hobeto esanda, ez dute tokiz aldatuko, baina lanak bukatutakoan kanpoan zegoen eta kanporako pentsatu zen iturria museoaren sarreran kaiolatuta geratuko da. Diseinuzko kristalezko kaiola eder baten barruan ikusiko dugu zuhaitzez, lorez, belarrez eta txori kantez lagunduta egon behar zuen iturria. Hori izango da Durriok ordaindu beharko duen zerga berritutako museoan bere lana zutik eta duin ikusi ahal izateko.


ipar-baltza

Ipar Baltza

Erlea Maneros Zabala

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Irailaren 11etik
2026ko Azaroaren 08ra

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

diferituan-bizitzea

Diferituan bizitzea

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

Japonian lanean nagoenez, tenplu bateko udazkeneko ekinokzioaren inguruko ospakizun batera hurbildu nintzen aurrekoan. Ez nintzen plan hura egiten bakarra: tenplu txiki samarra zen, eta, iritsi nintzenerako, jendez gainezka zegoen; anitz turistak, ni bezala.

korapiloek-dakitena

Korapiloek dakitena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Irailaren 30a

'Gerezi Hori' | Artista: Maider Aldasoro. | Non: Rekalde aretoa, Bilbo. | Noiz arte: Azaroaren 22ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.