Uharteko Arte Garaikideko Zentroak 2025eko Arte Plastiko eta Ikusizkoetarako Laguntza Programaren esparruan garatutako proiektuen erakusketa aurkezten du Iruñeko Zitadelako Armen Aretoan, Nafarroako Gobernuko Kultura, Kirol eta Turismo Departamentuarekin batera bultzatua. Erakusketak Maider Garayo Urabayen, Itsaso Iribarren & Germán de la Riva, Carlos Irijalba, Andrea Muniáin, Maite Redondo Gaztelu eta Jaime Remírez de Ganuza Garridok garatutako proiektuak biltzen ditu, deialdiko ekoizpen modalitatean hautatuak izan zirenak.

Erakusketa 2026ko maiatzaren 28tik irailaren 20ra bitartean ikusgai egongo da, eta azken urtean ikerketa eta ekoizpen une ezberdinetan garatu diren lanak jasotzen ditu. Laguntza-programak lan-prozesu horiei lagundu nahi die hain zuzen ere, denbora eta baliabideak eskainiz artistek ikertu, ekoitzi eta lan-ildo berriak garatu ditzaten.

Iruñeko Udalarekin egindako bigarren lankidetza honetan, Armen Aretoak lan-denbora honetan sortutako materialak, erabakiak eta emaitzak erakusten dituzten proiektuen aukeraketa bat hartuko du. Proposamen askok irekita jarraitzen dute; beraz, erakusketa aldatzen jarraitzen duten prozesuetara hurbiltzeko aukera gisa ere funtzionatzen du.

Bildutako obrak oso lengoaia eta metodologia ezberdinetatik abiatzen dira, baina arreta partekatzen dute irudiarekin, lurraldearekin, memoriarekin, gorputzarekin edo kontakizun eta iruditeria garaikideak eraikitzeko moduekin lotutako gaiekiko. Proiektu batzuek ikerketa ikus-entzunezkoetatik egiten dute lan; beste batzuk paisaiara eta ingurunearen eraldaketetara hurbiltzen dira; beste batzuek, berriz, kultura bisualaren, identitatearen edo irudikapenaren arteko loturetan jartzen dute arreta.

Erakusketarekin batera, lan-prozesu ezberdinei lotutako materialak eta testuak jasotzen dituen argitalpen bat egongo da. Argitalpena doakoa izango da eta aretoan bertan egongo da eskuragarri. Bertan, Iñaki Martínez de Antelo komisario eta deialdiko epaimahaikidearen testua aurkezten da, artistek berek idatzitako testuekin batera. Edizio honetako epaimahaia Iñaki Martínez de Antelok, Celia Martín Larumbek, Greta Alfarok, Catalina Lozanok eta Oskia Ugartek osatu dute.

Era berean, erakusketak bitartekaritza-gune berezi bat izango du aretoaren barruan, proiektuetara hurbiltzeko modu ezberdinak errazteko eta bisitatzera hurbiltzen den pertsona ororentzat irakurketa- zein parte-hartze-tresnak sortzeko pentsatua.

Gainera, erakusketak dirauen bitartean jarduera publikoen programa bat garatuko da, aurkeztutako ikerketekin lotutako topaketak, bisitak eta ekintzak barne hartuko dituena, artisten, prozesuen eta herritarren arteko elkarrizketa zabalduz.

Erakusketak, honela, praktika artistiko garaikidea ulertzeko modu ezberdinetan zehar ibilbide bat proposatzen du, eta, aldi berean, Uharte Zentroaren eta Iruñeko Zitadelaren arteko lankidetza indartzen du, sorkuntzari eta Nafarroako testuinguruari lotutako artisten lanaren hedapenari laguntzeko konpromisoa duten espazio gisa.

Aretoa asteartetik larunbatetara zabalik egongo da 11:30etik 13:30era eta 18:00etatik 20:30era; igande eta jaiegunetan, berriz, 11:30etik 13:30era. Astelehenetan itxita egongo da.

Halaber, ekainaren 4ean Arma Aretoan arratsaldeko 19:00etan, argitalpen modalitatean hautatutako proiektuak aurkeztuko dira: Taxio Ardanazen irudi bakar bat, Oihane Mcguinness Armendarizen Shakaur eta Fermín Jiménez Landaren O todo brilla o nada brilla. Modalitate hau egungo arte-proiektuak eta artistak hedatzeko eta sustatzeko helburua duten formatu editorialetan oinarritzen da.

Arte Plastiko eta Bisualetarako Laguntza Programa Uharte Zentroak eta Nafarroako Gobernuko Kultura, Kirol eta Turismo Departamentuak garatutako sorkuntza garaikideari laguntzeko ildoaren parte da, bertako sare artistikoa indartzeko eta ikerketa zein ekoizpen artistikoko proiektuei laguntzeko bideratua.

6 artista, 6 proiektu

Andrea Muniáin – Teknikaren kondizio magikoaz

Sobre la condición mágica de la técnica magia, teknologia eta automatizazioa uztartzen dituen ikerketa-proiektua da, eskulturatik eta ikus-entzunezkoetatik abiatuta.

Dance Swarm Optimization: simulación obrak txori-saldosen mugimenduan oinarritutako multzo bidezko optimizazio-algoritmo (PSO) baten irudikapen diagramatikoa aurkezten du. Nafarroako zinta-dantzaren bitartez, eredu konputazionala errepikapen gorpuztuaren logika batera mugitzen da, optimizazioa bertan behera utziz izaera erritualeko sinkronizazio kolektibo baten mesedetan. Pronóstico en (x,y,z) obrak txori baten mugimendua iragarpen-tresna posible gisa gauzatzen du, alderdi teknikoa modelizazioaren eta sinesmenaren arteko atalase batean kokatuz, non kalkulua eta iragarpena elkarrekin bizi diren.

Paula Ramos Mollárekin lankidetzan garatutako ikerketa.

Carlos Irijalba – Wanderers

Ghost's shadow aluminio jariakorrez osatutako serie bat da. Metala askatasunez adieraztea bilatzen du, urtze- eta isurtze-ziklo bat sortuz materialaren adierazpen askearen eta artistaren nahiaren arteko adostasunaren bila.

Love that bird filmean, aerodinamikaren eta gorputzen mekanikaren arteko erlazioak eskala unibertsaleko irismen politikoa hartzen du. Jakina da hegaztiak lurreko magnetismoaz baliatuz orientatzen direla, eta migrazio gisa ezagutzen duguna giza muga kontzeptuaren aurrekoa dela. Gizakiak korronte naturalekin duen konexio falta film honetan irudikatzen da gizakiak hegan egiteko ametsara hurbiltzeko dituen moduetan, pixka bat patetikoak eta beti ere ordezkoak direnak: aireontzi astunen erreplikak erabiliz, sabelalde nabarmena duten erretiratuek pilotatuak, eta, horien ifrentzuan, euren turista berri izaerari arrotz zaizkien belatz kosifikatuak.

Funtsean, autoek pelikuletan baino ez dute hegan egiten. Gure ingurune teknologizatuak gure metabolismoak bereganatu dezakeena baino askoz azkarrago egin du aurrera esponentzialki. Dagoeneko agortuta dagoen paradigma batean murgilduta ote gaude?

Itsaso Iribarren & Germán de la Riva – Flesh & Films

Flesh & Films lanak ukimena eta gorputzen arteko kontaktua jorratzen ditu irudiak sortzeko eragile gisa. 70eko hamarkadako sexu-heziketari buruzko material-artxibo bat aurkitzeak gorputz-mugimenduko praktikak esploratzen dituen ikerketa- eta sorkuntza-prozesu bat abiatzeko balio du, bereziki entzutean, pisuan eta espazioarekiko harremanean oinarritutakoak.

Jaime Remírez de Ganuza Garrido - Zilarrezko kardoak

Cardos de plata baliabide filmiko analogikoa nire familiaren jatorrizko lekuarekin, Tierras Altasekin (Soria), dudan lotura zeharkatzen duen horri arreta jartzeko eta begirada bideratzeko tresna gisa zabaltzen duen ikus-entzunezko ikerketa baten zatia da. Aitorpen afektibo eta ikus-entzunezko ariketa batean, lurralde honekin eta lurralde honetan irudiak filmatu ditut, lotura partikular horretan dauden irrikak zein tentsioak agerian uzten dituztenak, deserrotzea krisian dagoen sistema baten sintoma garaikide gisa atzealdean oihartzun egiten duen bitartean.

Zerk bihurtzen du laztana orbain?, intentsitateak ala denborak? Zerk eraldatzen du garbia lauso, eta alderantziz?, distantziak ala erbestetzeak?

Hurbiltzera eta ukitzera eraman, eta ondoren urruntzera eta ulertzera eramaten nauen dantza bikoitzaren beharrari erantzunez, inertzia pendularra sortzen da, eta bere indarrak orekatzeko modu bakarra itxuraz loturarik ez duten eta urrun dauden elementuak erlazionatzea da. Kontrakoen adiskidetze bat, mendebaldeko logika bitarren desartikulazio bat argia eta itzala gorputz berean integratzeko saiakeran, presentziaren eta distantziaren logikak laztanaren irudi harmoniatsuan kondentsatuz.

Gorputz filmikoa, zilarra eta argia. Azala eta kardua, laztana eta ziztada.

Maider Garayo Urabayen – Neska bat gela batean eta galtza berriak erosi ditut

A girl in a room and I bought my new jeans obran, interesa irudiaren, objektuaren eta kultura bisualaren arteko erlazioan zentratzen da, zeinu, material eta erreferentzia jakin batzuk erakusketa-espaziora nola eraman daitezkeen esploratuz, identitatearen eta irudikapen-sistemen inguruko irakurketa berriak sortzeko. Testuinguru horretan, lanak enfasi berezia jartzen du nerabezaro berantiarreko zeinuen harrapaketan, ikuspegi intersekzional batetik helduta, zeinak lana zeharkatzen duen moldatzen gaituen baldintza gisa, eta ezegonkorra, iragankorra, identitarioa eta zaurgarria denari buruz hitz egiten duen.

Maite Redondo Gaztelu – nire begiek eguzkiak jarraitzen dituzte, urrea jarraitzen zuenak bezala

nire begiek eguzkiak jarraitzen dituzte, urrea jarraitzen zuenak bezala instalazioa da, gertutik, urrunetik eguzkia filmaren forma hedatua. Duela hamabi urte Asiako hego-ekialdean grabatutako irudi batzuetara itzuliz, filmak irudiekin eta horiek ekoizteko ekintzarekin gogoeta egiten du, nondik egin diren eta nork egiten dituen zalantzan jarriz.

Erakusketa-proposamenak zinematografia-jarraitutasun tradizionala desartikulatzen du, esperientzia espazialago eta zatikatuago batera eramanez. Espazioa begiradarekin ez ezik, gorputz osoa inplikatuz ere zeharkatzera gonbidatzen du. Barneratzea, urruntzea, hurbiltzea, egokitzea, okertzea proposatzen du.

Arlo luminikora ere hedatzen da, non irudia ez den irudi soil izaten eta argi-sorta intzidente bihurtzen den, gorputza harrapatuz eta zeharkatuz.

Bilaketa batetik abiatzen da, begiratzera bultzatzen duen astro distiratsuarekiko liluratik, eta, aldi berean, hori eraginik jasan gabe egiteko ezintasuna agerian uzten du. Ikusteak ezinbestean erabat ikusi ezin izatea dakarren esperientzia bat da.