Lertxundiren lanetan, harria, egurra eta burdina, edo haien irudikapenak, elkarrizketan eta elkarreraginean aritzen dira, posizioaren, ordenaren eta konposizioaren koordenatuei erantzunez, oreka lortzeko eta bertatik sortzen den bizitza eta poesia transmititzeko helburuarekin. Lan batzuetan, osagai desberdinak irmotasunez biltzen dira gorputz bakarrean; beste batzuetan, hirukoteak osatzen dituzte, bolumen hurbil baina independenteekin; beste batzuetan, (des)materializazio ariketak, (des)eraikitzeko egiturak eta ura, airea eta sua bezalako elementu espazialekin elkar eragiteko proposamenak aurkezten dituzte. Lan piktorikoak modu iradokitzailean aberasten du erakusketa, atmosfera eta espazialtasuna eta eskala eta magnitude desberdina erantsiz bolumenari.

Mikel Lertxundik (Berriatua, Bizkaia, 1951) ahalegin eta lan handia egin du artea jendearengana gerturatzen. Ez da konformatu museoetan eta aretoetan, bakarka zein taldean, Euskal Herrian nahiz atzerrian, 1974ko lehen erakusketaz geroztik, egin dituen hainbat eta hainbat erakusketa egitearekin. Mikel Lertxundik eskultura publiko asko ditu han eta hemen kokatuta, eta naturan ere egin izan ditu hainbat esku-hartze artistiko, Markina-Xemeingo Txepetxabixe harrobian eta Urdaibaiko Paresi ermita inguruan, esaterako. Aulestiko Aisureta arte-natura gunea ere, berak sortua da. Artea jendearengana gerturatze horretan erakusketa garrantzitsuak eta entzutetsuak egin ditu haize zabalean, esaterako, Ziortzako monasterioko zelaietan 2006an eta Gueñesko Arenatzarte parkean 2009an. Azkena eta oihartzun handia jaso zuena Bilbo erdiguneko zenbait leku publiko ezagun eta esanguratsutan egin zuen, 2019an, hirian halako kale erakusketarik egin duen lehen euskal artista izanik eta oraingoz bakarra. Formatu handiko kaleko erakusketa hau, beste bi formatuko erakusketekin osatu zuen orduan ere. Formatu txikiko eskulturak jarri zituen Juan Manuel Lumbreras galerian eta formatu ertainekoak Rekalde aretoan.

Erakusketa hirukoitza Donostian

Antzeko erakusketa hirukoitz bat egingo du orain Donostian. Natura Harmonia Poesia izenburu bakarrarekin hiru erakusketa egingo ditu hiru formatutan bereizita. Formatu txikikoekin hasi da Ekain Arte Lanak galerian, maiatzaren 29tik uztailaren 4ra egongo dena ikusgai. Jarraian, San Bizente eliz atarian neurri handiko lau eskultura jarri ditu, ekainaren 12tik abuztuaren 23ra arte, bertara gerturatzen diren bisitari guztien gozamenerako. Eta hirugarrenez eta ekimena borobilduz, ekainaren 26an hasi eta abuztuaren 29an bukatu, Okendo Kultur Etxean erakutsiko du formatu ertaineko bildumarik diziplina anitzekoena. 26 artelan jarriko dira han ikusgai, horien artean eskulturak, bideo-eskultura, margolanak, marrazkiak eta argazkiak. Artistaren sormen prozesua erakusten duen bideo bat ere egongo da, bertatik bertara ezagutzeko artista honen sormen iturriak, lan prozesuak eta filosofia sortzailea.

Hiru erakusketa hauetan, Mikel Lertxundik 50 urtetik gorako ibilbide artistiko profesionalean arteari egin dion ekarpenaren erakustaldi bikaina jasoko du ikusleak, bere sorkuntzako ildo nagusietako lan esanguratsuenetatik 50 artelan inguru hautatu baitira Donostian erakusteko.

Ekain Arte Lanak galeriako erakusketan dauden artelanak oso txikiak dira. Material astunak eta sendoak diren harria, egurra eta burdina arinak eta hauskorrak bihurtu ditu, materiaz hustu ahala iradokizunez eta mezuz bete, kutun antzeko objektu preziatu bihurtzeraino.

San Bizente eliz atarian egongo diren lau eskulturak ere, orekaren bilaketan egindako ariketak dira, ohiko hiru material horiekin egindakoak izanagatik oso estetika desberdinetakoak elkarren artean. Lanen eskala handia deigarria da kasu honetan, begiradaz ez ezik gorputzez ere zeharkatzeko edo inguratzeko modukoak baitira.

Okendo Kultur Etxeko erakusketa lekuak neurri ertain, handi samarrak agertzeko aukera ematen du. Obra gehienak Lertxundik bere arte-adierazpide bihurtu dituen harria, egurra eta burdina materialak elkartuz eginak daude, eta zenbaitek ura, airea eta sua elementu espazialak ditu txertatuta aipatutako hiru materialetan, eta besteren batek bideoa. Gainerako artelanak bidimentsionalak dira, naturako argazki batzuk eta neurri handiko marrazki eta margolanak: atmosferak, paisaiak gogorarazten dituzten abstrakzioak, edota eskulturen bolumenak hondo zabal mugagabe iradokitzaileetan kokatuta ageri direnak.

Mikel Lertxundiren ibilbidea

Naturarekin harreman estuan bizi da eta sortzen du. Txikitatik aurkitu zituen artea eta natura, landan ateratako buztinarekin bere ingurunea erreproduzitzen jolasten zuenean. 1974an lehen erakusketa egin zuen eta 1980an, Bizkaiko Aurrezki Kutxaren bekarekin Parisera bidaiatu zuen, non munduan egiten ari zen artea ikusteko eta ikasteko aukera izan zuen.

Artegintzan hasi eta laster harria, egurra eta burdinaren mihiztadura ikertzen eta lantzen hasi zen, lengoaia berezia lortuz obra pertsonala eta aintzatetsia emango diona euskal arteari. 80ko hamarkadatik aurrera, ura, airea eta sua elementuak ere txertatzen ditu sormen-lerroetako batean.

Bost hamarkadatik gorako ibilbidean azoka entzutetsuetan erakutsi ditu bere lanak, hala nola, ARCO (Madril), FIA (Caracas), ART MIAMI (Miami), NICAF (Tokio), KIAF (Seul) eta nazioko eta atzerriko galeria eta erakustoki garrantzitsuetan. Neurri handiko eskulturen erakusketak ere egin ditu Ziortzako Monasterioan, Arenatzarte parkean eta Bilboko kale eta plazatan, eta esku-hartze artistikoak egin izan ditu naturan.

Bere artelanak Arte Ederren Bilboko Museoan, San Telmo Museoan, Kutxa Bilduman, Pforzheim-go udaletxean eta Florentziako Assessorato di Culturan daude, besteak beste. Horrez gain, obra publiko ugari du kokatuta han eta hemen.

Bere pentsamendu eta obraren inguruko saiakera-liburuak argitaratu ditu: Lertxundi euskaradun arte unibertsala, argitalpen onenaren Euskadi sariarekin saritua, eta Espazioa Lurra Denbora.