artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Handiagoa ez da hobeagoa

'Jakintzen bidegurutzean' | Non: Tabakaleran, Donostian. | Noiz arte: 2024ko otsailaren 4ra arte.

handiagoa-ez-da-hobeagoa
Jakintzen Bidegurutzean erakusketako lan bat, Tabakaleran. GORKA RUBIO / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2023ko Abenduaren 20a

Neguan, euri egunez gain, hego haize berokoak ere izaten dira tarteka, etxetik ateratzeko gogoa pizten duten horietakoak, eguzki gozotan paseatuz. Denbora asko neraman etxe zokotik atera gabe, eta zorionekoa izan nintzen, erakusketa ikustera joateko aukeratutakoa halakoa izan baitzen. Tabakalerara nindoan, teknologia berrien inguruko erakusketa ikustera: Jakintzen bidegurutzean. Eta Kristinaenea parkeko ibilbideetan barrena, a ze nagia!, edertasun eta lasaitasun hura alde batera utzi eta teknologien zaratan eta azkartasunean murgiltzeko. Izan ere, aitortu behar dut: ez naiz teknologia berrien zalea.

Hala ere, tarteka gustatzen zait esfortzu bat egitea, eta esparru horretan murgiltzen diren erakusketei kuku egitea bederen; tarteka, gutxien espero dituzun lekuak eta proiektuak izaten baitira sorpresa handiena ematen dutenak, eta horretarako norberaren konfort eremutik ateratzea ezinbestekoa da.

Nire harridurarako, ordea, han izandako esperientzia espero nuenaren oso bestelakoa izan zen. Tabakalerako erakusgela handian dago instalatuta erakusketa, ezker-eskuin aretoak dituen horretan. Erdiko zonak, beti bezalatsu, harrera espazio gisara funtzionatzen du; erdian halako dispositibo bat dago, lau bideorekin eta testu nagusiarekin. Oso atsegina da; barne espazio bat sortzen du, txikiagoa, intimoagoa, eta, gainera, lasai esertzeko aukera dago. Eserita irakur daiteke testua, eta eserita ikusi bideoetako bakoitza: erakusketan instalatutako proiektuen aurkezpenak dira. Eta, gainera, dispositiboa edo altzariak berak erakusketaren izaera esperimentalarekin ere bat egiten du; pixkanaka, artetik teknologiara eta zientziara eman beharreko pausoan ikusleen bidaide bilakatzen da.

Ezkerretara geratzen den aretoan daude lau proiektuak aurkeztuta, bata bestearen segidan, eta instalazio oso txukun batek bakoitzari beharrezko duen espazioa eskaintzen dio. Proposamen bakoitza artisten eta zientzialarien arteko elkarlanen bidez garatutakoaren emaitza da, eta gizartearen eta teknologiaren arteko harremanen nolakotasunen inguruko hausnarketa interesgarriak aurkezten dituzte, bakoitzak bere lekutik. Amaia Vicenteren instalazioa gorputzen mugimenduen eraikuntza sozialen ingurukoa da, eta gorputzen eta makinen arteko harremanak nola txertatzen diren aztertzen du. Laura MMren proiektua, berriz, adimen artifizialari eta sormenari buruzkoa da, modu ludiko batez, umorea ardatz harturik jorratua. Hirugarrena, Elsa Yranzok proposatutako Sugar Detox Clinic da, zeinetan bisitaria ustezko klinika honetan barneratzen den, gizarte gisa azukrearekiko dugun menpekotasunaren jabe egiteko, eta, oso modu ironiko batez, haren sendagai mirarigilea eskaintzeko. Eta azkena, berriz, Marina Otero Verzierren Compost Computacional da. Instalazio batek eta bideo batek osatzen dute proposamena, eta erakusketako proiekturik sendoena dela esango nuke; bereziki, ikus-entzunezkoa. Naturaren eta teknologiaren, eta analogikoaren eta digitalaren arteko gatazkak azaleratzen ditu, aitzakiatzat Inken garaiko kipu bat hartuta.

Atzera, berriz ere proiektuetako bakoitzetik pasatzerakoan, banan-banan heltzen dira ideiak, hausnarketak; eta oraingoan ez soilik edukiei dagozkienak, bazik eta baita formatuen ingurukoak ere, adibidez, Laura MMren proiektuan haur bat irribarrez gustura eta jolasten ikusterakoan. Ze ezohiko eszena erakusketa areto batean...

Gehiago ikusteko gogoz jo genuen eskuineko espaziora, baina a ze desilusioa. Bertan, aurreko urteko proiektuen inguruko bideo bakarra zegoen, artearen eta teknologiaren inguruko liburuak eta artikuluak biltzen zituen dokumentazio mahai bat, eta, hondoan, Supraspectives bideo-proiekzio ikaragarria, erakusgai zegoen aurreko urteko proiektu bakarra. Tamalez, dokumentazio mahaiko argiztatzeagatik, proiektatutako irudiak apenas ikusten ziren.

Halako sentsazio gazi-gozoarekin irtetea eragin zigun horrek. Lehenengo zatian bildutako ilusio guztiak apaldu ziren. Hain tamalgarria izango al litzateke erakusketa areto hori itxi izana, eta proiektua erdiko harrera espazioak eta ezkerreko aretoak soilik osatzea? Badirudi handitasunak dakarrela beti hobekuntza eta, ondorioz, erakusketak eta proiektuak beti zabaldu daitezkeela; baina baliabideak izanez gero, txikitu, ordea, inoiz ere ez, nahiz eta proiektuaren osotasunaren onerako izan. Bueno, beste hausnarketa bat gehiago zakura.


ciga-bilduma

Ciga Bilduma

Javier Ciga

Pompelo Civivox (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Otsailaren 14tik
2026ko Abenduaren 31era

itsasoaz-haraindiko-ikuspegiak

Itsasoaz haraindiko ikuspegiak

Patricia Phelps de Cisneros Bilduma

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Urriaren 06tik
2027ko Urtarrilaren 21era

uhinak

Uhinak

Ra Asensi

Bilboko Euskal Museoa - Kukula (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Uztailaren 08tik
2026ko Abenduaren 28ra

sinbiotika

Sinbiotika

Txaro Marañon

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 08ra

esentzia

Esentzia

Erakusketa kolektiboa

Virginie Bario Galeria (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Irailaren 12tik
2026ko Azaroaren 04ra

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.