artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Handiagoa ez da hobeagoa

'Jakintzen bidegurutzean' | Non: Tabakaleran, Donostian. | Noiz arte: 2024ko otsailaren 4ra arte.

handiagoa-ez-da-hobeagoa
Jakintzen Bidegurutzean erakusketako lan bat, Tabakaleran. GORKA RUBIO / FOKU

Garazi Ansa [BERRIA.eus]
| 2023ko Abenduaren 20a

Neguan, euri egunez gain, hego haize berokoak ere izaten dira tarteka, etxetik ateratzeko gogoa pizten duten horietakoak, eguzki gozotan paseatuz. Denbora asko neraman etxe zokotik atera gabe, eta zorionekoa izan nintzen, erakusketa ikustera joateko aukeratutakoa halakoa izan baitzen. Tabakalerara nindoan, teknologia berrien inguruko erakusketa ikustera: Jakintzen bidegurutzean. Eta Kristinaenea parkeko ibilbideetan barrena, a ze nagia!, edertasun eta lasaitasun hura alde batera utzi eta teknologien zaratan eta azkartasunean murgiltzeko. Izan ere, aitortu behar dut: ez naiz teknologia berrien zalea.

Hala ere, tarteka gustatzen zait esfortzu bat egitea, eta esparru horretan murgiltzen diren erakusketei kuku egitea bederen; tarteka, gutxien espero dituzun lekuak eta proiektuak izaten baitira sorpresa handiena ematen dutenak, eta horretarako norberaren konfort eremutik ateratzea ezinbestekoa da.

Nire harridurarako, ordea, han izandako esperientzia espero nuenaren oso bestelakoa izan zen. Tabakalerako erakusgela handian dago instalatuta erakusketa, ezker-eskuin aretoak dituen horretan. Erdiko zonak, beti bezalatsu, harrera espazio gisara funtzionatzen du; erdian halako dispositibo bat dago, lau bideorekin eta testu nagusiarekin. Oso atsegina da; barne espazio bat sortzen du, txikiagoa, intimoagoa, eta, gainera, lasai esertzeko aukera dago. Eserita irakur daiteke testua, eta eserita ikusi bideoetako bakoitza: erakusketan instalatutako proiektuen aurkezpenak dira. Eta, gainera, dispositiboa edo altzariak berak erakusketaren izaera esperimentalarekin ere bat egiten du; pixkanaka, artetik teknologiara eta zientziara eman beharreko pausoan ikusleen bidaide bilakatzen da.

Ezkerretara geratzen den aretoan daude lau proiektuak aurkeztuta, bata bestearen segidan, eta instalazio oso txukun batek bakoitzari beharrezko duen espazioa eskaintzen dio. Proposamen bakoitza artisten eta zientzialarien arteko elkarlanen bidez garatutakoaren emaitza da, eta gizartearen eta teknologiaren arteko harremanen nolakotasunen inguruko hausnarketa interesgarriak aurkezten dituzte, bakoitzak bere lekutik. Amaia Vicenteren instalazioa gorputzen mugimenduen eraikuntza sozialen ingurukoa da, eta gorputzen eta makinen arteko harremanak nola txertatzen diren aztertzen du. Laura MMren proiektua, berriz, adimen artifizialari eta sormenari buruzkoa da, modu ludiko batez, umorea ardatz harturik jorratua. Hirugarrena, Elsa Yranzok proposatutako Sugar Detox Clinic da, zeinetan bisitaria ustezko klinika honetan barneratzen den, gizarte gisa azukrearekiko dugun menpekotasunaren jabe egiteko, eta, oso modu ironiko batez, haren sendagai mirarigilea eskaintzeko. Eta azkena, berriz, Marina Otero Verzierren Compost Computacional da. Instalazio batek eta bideo batek osatzen dute proposamena, eta erakusketako proiekturik sendoena dela esango nuke; bereziki, ikus-entzunezkoa. Naturaren eta teknologiaren, eta analogikoaren eta digitalaren arteko gatazkak azaleratzen ditu, aitzakiatzat Inken garaiko kipu bat hartuta.

Atzera, berriz ere proiektuetako bakoitzetik pasatzerakoan, banan-banan heltzen dira ideiak, hausnarketak; eta oraingoan ez soilik edukiei dagozkienak, bazik eta baita formatuen ingurukoak ere, adibidez, Laura MMren proiektuan haur bat irribarrez gustura eta jolasten ikusterakoan. Ze ezohiko eszena erakusketa areto batean...

Gehiago ikusteko gogoz jo genuen eskuineko espaziora, baina a ze desilusioa. Bertan, aurreko urteko proiektuen inguruko bideo bakarra zegoen, artearen eta teknologiaren inguruko liburuak eta artikuluak biltzen zituen dokumentazio mahai bat, eta, hondoan, Supraspectives bideo-proiekzio ikaragarria, erakusgai zegoen aurreko urteko proiektu bakarra. Tamalez, dokumentazio mahaiko argiztatzeagatik, proiektatutako irudiak apenas ikusten ziren.

Halako sentsazio gazi-gozoarekin irtetea eragin zigun horrek. Lehenengo zatian bildutako ilusio guztiak apaldu ziren. Hain tamalgarria izango al litzateke erakusketa areto hori itxi izana, eta proiektua erdiko harrera espazioak eta ezkerreko aretoak soilik osatzea? Badirudi handitasunak dakarrela beti hobekuntza eta, ondorioz, erakusketak eta proiektuak beti zabaldu daitezkeela; baina baliabideak izanez gero, txikitu, ordea, inoiz ere ez, nahiz eta proiektuaren osotasunaren onerako izan. Bueno, beste hausnarketa bat gehiago zakura.


tutti-frutti

Tutti Frutti

Erakusketa kolektiboa

Georges Pompidou galeria (Angelu, Lapurdi)

2026ko Ekainaren 13tik
2026ko Irailaren 19ra

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra

forma-egin-eta-pentsatu

Forma egin eta pentsatu

Izaskun Alonso Saratxaga

ZAS kultur aretoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Uztailaren 09tik
2026ko Urriaren 03ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.