artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Keixeta, denboraren pausa azalean

'Azalaren mamia' erakusketa ikusgai du egunotan Txiki Agirre 'Keixeta' artistak Zumaiako Oxford aretoan. Azken udatik hona egindako margolanak eta eskulturak bildu ditu, aretoaren arabera landutakoak. Adierazi du obra bisitariak bukatu ohi duela "beti".

keixeta-denboraren-pausa-azalean
Keixetaren zenbait lan 'Azalaren mamia' erakusketan, Zumaiako Oxford aretoan. JON URBE / FOKU

2024ko Agorrilaren 30a | Itziar Ugarte Irizar [BERRIA.eus]

Ez daki esaten zer datorren lehenago, pintura ala eskultura. Denbora batetik hona, estudioan lanean dabilela, biak aldi berean lantzen joaten baita Txiki Agirre Keixeta (Arroa, Zestoa, Gipuzkoa, 1963). "Bai eskultura eta bai pintura, biak besarkatuta doaz", haren hitzetan esanda. "Margotzen ditudan koadroak ez dira figuratiboak, baina zerikusi handia dute eskulturekin. Egiten ditudan eskulturak batzuetan pintura bihurtzen dira, eta alderantziz". Bai batzuk eta bai besteak Azalaren mamia izenpean bildu ditu orain Zumaiako (Gipuzkoa) Oxford aretoan ireki duen erakusketan: azken urteko lanaren erakusleiho bat da, baina aretoaren ezaugarrien arabera pentsatu ditu pieza guztiak. "Espazioak berak eskatu dizkit neurri eta portaera batzuk. Erakutsitako lan bakoitza independentea da, baina tokira egokituta daudenez, era berean, guztiek obra bat egiten dute". Irailaren 8ra bitarte bisitatu ahalko da.

Aretora sartu eta pare-parean,margolan handien seikote bat jarri du artistak; eta gisako beste lau koadro handi eskuineko horman. Lan txikiago batzuk ere badiren arren hormetan, "paretetan koadroak dira protagonistak". Gainazal ugariren elkarketa bat iradokitzen dute, eta hori zuzenean lotzen da artistak erakusketari eman dion izenarekin. Hala azaldu du: "Pinturan beti saiatzen naiz margotzen dudan objektu, eskultura edo bolumen horren azala lantzen. Eta hemen kontzeptualki zera nahi izan dut, denboraren pausa azalean agerrarazi. Batetik, geuregan, gizaki moduan, denborak dakartzan zimurrak, zauriak eta orbainak azalean agertzen dira, eta barruan gertatzen den hori guztia azaleratzen da kanpora; baina margotzen ditudan eskulturetan ere gertatzen da. Hezetasuna dela, eguzkia dela... denboran gertatzen den horrek nortasun bat markatzen die. Horri eman nahi izan diot garrantzia, azalean agertzen den horri. Garrantzia duen horren isla da azala".

Lurrean, berriz, eskulturak dira protagonista. Eta bada bat bereziki nabarmentzen dena: hiru metro inguruko pieza bertikal bat. 2019an, Koldobika Jauregi artista tartean zela, Sormenaren Kabia egonaldian aritu zen lanean Keixeta, Alkizan (Gipuzkoa), eta hango pago motzen interpretazio bat egin zuen zeramikan. Eskultura berria han egindako lanaren "ondorioa eta jarraipena" dela azaldu du. "Naturarekin zerikusia duen elementua da erakusketan".

Gainontzeko eskulturak ere zeramikazkoak eta portzelanazkoak dira. Artistaren esanetan, lanerako oso gustukoa du eltzegilearen tornua, eta harekin landu ohi diren ontzien forma eta "funtzio tradizionala" hautsi, eta hortik abiatzen da eskulturak lantzeko. "Linealtasuna puskatu eta beste esanahi batekin esperimentatzen dut".

"Emergentziaren" jestua

Formatu txikiagoko beste lan batzuk ere osatzen dute erakusketa. Hiru dimentsioko koadroak dira, eta bi multzotan aurkeztu ditu artistak. "Oso bereziak dira", esan du aretora sartu eta ezkerretara dagoen laukoteari buruz. "Oso teknika berezia da: buztin zatiak zigilatuta daude, ondoren raku teknikarekin egosita, eta erretzen den material batekin ketuta dauzkatgero". Azaldu duenez, prestaketa luzea du, baina gero minutu eta erdi inguruan egin behar da lana, eta azkartasun horretan gertatzen dena interesgarri zaio artistari. "Ez dago aukerarik ez ondo egiteko ez gaizki egiteko. Denbora hain da azkarra, duzun hori bota behar baituzu, eta hor batez ere norberaren jestua ateratzen da. Horrekin asko disfrutatzen dut".

Gisako beste koadroen laukote txiki bat da bigarren multzoa. Kasu horretan, portzelanazkoak dira piezak, eta suarekin erretzen den lapitz bat erabili du artistak trazuak egiteko. "Ez dut esango imitatzea, baina norbere jestua ateratzea lortzen dugunean, oso umetan egiten genituen zentzurik gabeko marrazkietara hurbiltzen gara. Emergentzia horrek materialarekin harreman oso zuzena izatea dakar; eskuaren, buruaren eta materialaren arteko hirukote hori erabat kontzentratuta egotea".

Buztinaz eta portzelanaz gain, burdinaere erabili du zenbait eskulturatan, marra zuzenak markatzeko eta buztina bera bideratzeko.

Kostako paisaiaren azala

Zumaian bertan bizi da Keixeta, baina ez du uste horrek erakusketa berezi egiten duenik. "Nire herrian da, baina beste edozein herritan izan ahalko litzateke", esan du. "Artelanek, nire kasuan behintzat, ez dute kokapen jakinik. Herrian ezagunak gehiago dira, eta harreman estuagoa dago —entzuten ditut komentarioak: 'hau gustuko dut', 'ez dut gustuko', 'ez dut tutik ulertu'...—, baina harremana ez lukete nirekin izan behar, artelanarekin berarekin baizik. Nire lana horretarako da; komunikazio bide bat da, eta askotan esaten dut: obrak ez ditut nik bukatzen, ikusleak bukatzen ditu beti".

Margolanei, ordea, hartzen die bere inguruko paisaiaren trazarik, nahiz eta, dioenez, ez duen inolako asmorik izaten horretarako. "Ni ez naiz joaten ezer margotzera. Ez dago gairik. Baina, egin eta gero, eta erreferentzia bat bilatuz gero, kostan ditugun harri multzoak ikusten ditut sarritan, gure kostako paisaia. Begiratzen diedanean, eta sarritan begiratzen diet, harri horietatik bereziki gustatzen zait azala. Itsasoak, eguzkiak, oholdiak, denborak markatutakoa. Azal horrek esaten du benetan zer bizi izan duen edo ez duen izan".

Astegunetan, 18:30etik 20:30era bitartean bisitatu ahalko da erakusketa. Asteburu eta jaiegunetan, berriz, 12:30etik 14:30era eta 18:30etik 20:30era.

azalaren-mamia

Azalaren mamia

Keixeta

Oxford aretoa (Zumaia, Gipuzkoa)

2024ko Agorrilaren 15etik
2024ko Irailaren 08ra


gonzalo-etxebarria

Gonzalo Etxebarria

Barkoxeko Denen Etxea (Barkoxe, Zuberoa)

2026ko Apirilaren 25etik
2026ko Maiatzaren 08ra

eraisketagatik-irekia

Eraisketagatik irekia

efrén

Desio Artspace (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Martxoaren 13tik | 19:00
2026ko Apirilaren 30era

urban-morphologies

Urban Morphologies

Jon Gorospe

Kutxa Kultur Artegunea (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 27tik
2026ko Ekainaren 28ra

gramatika

Gramatika

Mawa Ordúñez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Apirilaren 24tik
2026ko Ekainaren 21era

memoria-lausoei-begira

Memoria lausoei begira

Api. 16 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Juana cima. BEGIRADA DISIDENTE BAT | Non: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: Abuztuaren 30era arte.

ondarearen-zaintzaileak

Ondarearen zaintzaileak

Api. 15 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Reina Sofia museoko teknikarien txostenak Picassoren Gernika ez mugitzeko gomendioa eman omen du; ez dakiguna da zein baldintzatan ez litzatekeen bete behar ez mugitzeko gomendio hori. Hau da, lana kalterik gabe mugitzeko aukera egongo balitz, iritzi bera mantenduko lukete?

iragan-kolonialak-bistaratuz

Iragan kolonialak bistaratuz

Api. 13 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Standing here Wondering Which Way to Go | Noiz arte: 2026ko ekainaren 14ra arte. | Non: Tabakaleran, Donostian.

arte-laborategiak

Arte laborategiak

Api. 04 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Gasteizko Zas kultur erakundeak eta Artium museoak Arabako artista gazteentzat egonaldi artistikoak egiteko deialdia egin dute. Parte hartu nahi duten artista hasiberriek hilabeteko soldata jasoko dute, produkzio gastuetarako dirua, eta museoaren azpiegitura erabiltzeko aukera izango dute.

zeri-begiratzen-dioten-artelanei-begiratzen-dietenek

Zeri begiratzen dioten artelanei begiratzen dietenek

Api. 04 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

Publikoak bildumako zortzi artelanen aurrean eginiko gogoetak biltzen dituzten zortzi bideo osatu ditu Bilboko Arte Ederren Museoak. Tamara Garcia Iglesias zinemagileak egin ditu, eta horiekin eman du amaitutzat 2021ean hasitako Ikuspuntuak proiektua.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.