artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Ingresen "Bainularia", Bonnat-Helleu Museoaren ibilbide iraunkorraren harribitxi nagusietakoa, Baionara itzuli da

Parisko Louvre museoak bere Mona Lisa dauka; Baionako Bonnat-Helleu museoak, berriz, bere Bainularia. Museoaren ikur nagusia eta etorkizuneko erakusketa iraunkorraren maisulan adierazgarriena, Jean-Auguste-Dominique Ingresek 1807an margotutako Bainularia obra Baionara itzuli da, zaharberritze ikusgarri baten ondoren.

ingresen-bainularia-bonnat-helleu-museoaren-ibilbide-iraunkorraren-harribitxi-nagusietakoa-baionara-itzuli-da

| 2025eko Maiatzaren 21a

Laster aurkeztuko da berriz herritarren aurrean, Bonnat-Helleu Museoa berriz irekiko denean, eta XIX. mendearen hasierako Europako arteari eskainitako areto nagusian izango da ikusgai. Aretoko beste maisulan handi batzuekin batera, Ingresek elkarrizketa estilistikoa izango du Francisco de Goyarekin eta arte britainiarraren ordezkari nabarmenekin: Thomas Lawrence, Joshua Reynolds eta John Constable, besteak beste.

Jean-Auguste-Dominique Ingres eta Bainularia

Ingres Montalbanen (Okzitania) jaio zen eta bertan jaso zituen artearen oinarriak. Ondoren, Jacques-Louis David izan zuen maisu Parisen. 1801ean, Erromako Sari Nagusi ospetsua irabazi zuen, eta horri esker Italiara joateko aukera izan zuen, Frantziako Akademian (Villa Médicis) hiru urtez prestatzeko. Hala ere, XIX. mendearen lehen urteetako gorabehera politiko eta finantzarioek eraginda, ez zuen 1806ko iraila arte Erroma joaterik izan.

Baionako Bainularia artistak Italiara iritsi ondoren sortu zituen lehen obren artean dago, 1806ko irailetik 1807ko hasierara bitartean margotua. Lan honek Italia aurkitu berriaren aurrean Ingresek bizi zuen lilura estetikoa islatzen du. Litekeena da obra hau sortzerakoan Ingresek Leonardo da Vinciren Mona Lisa buruan izatea, antzekotasun nabarmenak baititu formatuan, enkoadraketan eta atzealdeko paisaiaren tratamenduan.

Obra hau Léon Bonnat margolari baionarraren bildumara iritsi zen XIX. mendearen amaieran. Bonnatek interes berezia erakutsi zuen Ingresen lanekiko, eta horren lekuko dira gaur egun Bonnat-Helleu Museoan gordetzen diren ehun bat marrazki eta hamar pintura bikain. 1922an, Bonnatek bere bilduma osoa Frantziar Estatuko Museoen sareari utzi zion, baldintza bakar batekin: Baionan egon behar zuten erakusgai. Gaur egun, Bainularia obra Louvre museotik utzitako 3.000 piezetako bat da, baina era berean, Bonnat-Helleu Museoko erakusketako pieza esanguratsuena eta publikoaren artean gehien estimatua da. Ingresen "bainularien" lehen irudikapena izanik, obraren harrera beroa izan zen, eta ildo horretako beste maisulan ezagunetan izango du jarraipena: Valpinçongo Bainularia, Odalisko Handia edo Bainu Turkoa, guztiak Louvre museoan daudenak.

Zaharberritze zorrotz baten fruitua

Obrak premiazkoa zuen zaharberritzea, bereziki margolanaren azaleko geruzan eta markoan. Barniz zaharkituak lanaren kolorea okertu eta irakurketa zaildu zuen, eta urre koloreko markoak distira galdua zuen. Bonaccini taldeko zaharberritzaileek esku hartu zuten C2RMF-n (Frantziako Museoen Ikerketa eta Zaharberritze Zentroa, Versailles-eko tailerretan), eta haien lan zehatzari esker, obraren sakontasun eta ñabardurak berreskuratu ahal izan dira. Bereziki nabarmentzekoa da kolore originalen freskotasuna eta Ingresek maisutasunez erabilitako pintzelkada zehatza: Raffaello edo Leonardoren eragina nabarmen antzeman daiteke. Markoa ere berriz distiratsu aurkezten da, bere jatorrizko edertasuna berreskuratuz.

Zaharberritze-proiektu handinahia: museoa berriz distiratsu

Baionako Udala eta Bonnat-Helleu Museoa, Frantziako Estatuko Kultura Ministerioaren DRAC erakundearen babesarekin, ibilbide iraunkorrean erakutsiko diren 1.300 artelan zaharberritzeko lan erraldoi batean ari dira buru-belarri. 400 pintura baino gehiagoren zaharberritze-kanpainak 2022ko martxoan hasi ziren, C2RMFren tailer publikoetan (Versailles eta Paris), CICRPn (Marselha), Niort Aglomerazioko tailerretan, eta baita Baionako museoan bertan ere. Proiektu honek Baionako kultur ondarearen berrindartze nabarmena ekarriko du, museoa berriro irekitzean ikusgai izango diren obra guztien edertasuna eta kalitatea berreskuratuz.


aurre-tresnak

Aurre-tresnak

Xabier Salaberria

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 27tik
2026ko Maiatzaren 09ra

isiltasuna-entzunez

Isiltasuna entzunez

Edouard Solorzano

Rotonda (Donibane Lohizune, Lapurdi)

2026ko Martxoaren 06tik
2026ko Apirilaren 12ra

hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 11etik
2026ko Maiatzaren 31era

formaren-sintaxia

Formaren sintaxia

Maite Leyún

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2025eko Maiatzaren 14tik
2026ko Martxoaren 22ra

dear-deer

Dear Deer

Maider Garayo

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Otsailaren 06tik
2026ko Apirilaren 12ra

burdina-eta-azal

Burdina eta azal

Mar. 12 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Silver Ships | Artista: Karlos Martinez Bordoy. | Non: Montehermoso kulturgunean, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 6ra arte.

klientelismoa

Klientelismoa

Mar. 12 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Otsailaren 12an Eusko Legebiltzarrean kulturgileen egoera eztabaidatu zuen jardunaz aritu zen Ismael Manterola aurreko astean. Luze jotzen ari da bilkura horren oihartzuna, eta ez da harritzekoa: astero bada Garikoitz Mendizabalek esan zituenak ezbaian jartzen dituen beste adibide bat.

euskal-eskulturak-ez-dezan-gizon-izena-bakarrik-izan

Euskal eskulturak ez dezan gizon izena bakarrik izan

Mar. 06 | Iñigo Astiz [BERRIA.eus]

E3 Euskal Emakume Eskultoreak elkartea osatzen duten hemeretzi artisten lanak bildu dituzte 'Eskultoreak hemen orain' erakusketan. Bizkaiako Batzar Nagusietan dago bilduma ikusgai, Bilbon.

ezjakintasuna

Ezjakintasuna

Mar. 05 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Eztabaida Eusko Legebiltzarrean. EH Bilduko legebiltzarkideak sortzaileak prekaritatetik ateratzeko edo babesteko lege proposamenak eskatu ditu. Lanartea elkarteak eta Siadecok sektorean egindako ikerketaren arabera, "ezegonkortasuna" eta "diru sarrera apalak" dira nagusi.

muga-bigunen-testurak

Muga bigunen testurak

Mar. 05 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

DEAR DEER. | Artista: Maider Garaio. | Non: Iruñeko Ziudadelako Bolborategian. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.