artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Kubo eta Artegunea, Gipuzkoako adierazpen kultural eta artistikoaren bi mugarri

Kursaaleko Kutxa Fundazioa Kubo aretoak, 2 milioi bisitari baino gehiagorekin, eta Tabakalerako Kutxa Fundazioa Artegunea aretoak, 600.000 bisitari baino gehiagorekin, memoria partekatu bat ehundu dute, artea ondare kolektibo bilakatzeko.

kubo-eta-artegunea-gipuzkoako-adierazpen-kultural-eta-artistikoaren-bi-mugarri

| 2025eko Irailaren 24a

Kutxa Fundazioak Gipuzkoako kulturarekin eta arteekin duen konpromisoa berresten du panorama artistikoaren erreferente gisa finkatu diren bi espazioren bidez, kultur eskaintzaren aniztasuna eta bizitasuna proiektatuz. Zehazki Kubo aretoa, Kursaalen, arte plastikoei eskainia, eta Artegunea aretoa, Tabakaleran, irudian eta argazkigintzan espezializatua.

Bi espazioek bat egiten dute egun hauetan, izan ere Kubok 25 urte betetzen ditu 2000. urtean Kursaalen ateak ireki zituenetik, eta Arteguneak 10 urte bete ditu Tabakaleraren X. urteurrenarekin batera.

Kubo aretoak 2.330.749 bisitari baino gehiago hartu ditu ateak ireki zituenetik, eta kultur erreferente eta arte garaikidearen inguruko topaleku bihurtu da. Bestalde, hamarkada bakar batean, Tabakalerako argazki-erakusketei eskainitako Arteguneak 624.877 bisitari baino gehiago jaso ditu, eta argazkigintzaren inguruko hausnarketarako eta sentsibilitate estetikorako gune pribilegiatua bihurtu da. Bi aretoek ibilbide desberdinak baina osagarriak dituzte, eta artea ondare kolektibo bihurtzen duen memoria partekatu bat ehundu dute.

Kuboren mende laurdena: artea, emozioa eta begirada propioa

2000. urtean inauguratu zenetik, Kutxa Fundazioa Kubok 85 erakusketa baino gehiago hartu ditu, XX. mendearen hasieratik gaur egun arte artea jorratzen dutenak. Bere programek atzera begirako eta nazioarteko proiektu handiak inguru hurbileko proposamenekin konbinatu dituzte, artista ospetsuei zein belaunaldi berriei ahotsa emanez.

25 urtetan zehar, Kubo aretoak erreferentziazko sortzaileen proposamen berritzaileak bildu ditu, egungo artea hobeto ulertzeko aukera eman dutenak.

Besteak beste, Jorge Oteiza, Eduardo Chillida, Pablo Gargallo eta Joan Miró artistak hartu ditu, baita irakurketa eta sentsibilitate berriak sortzen lagundu duten Gonzalo Chillida, Soledad Sevilla, Juan Luis Goenaga, Carlos Sanz eta Jose Antonio Sistiaga artistak ere.

Historiografiak behar bezala aitortu ez dituen emakume artisten ibilbideak ikusaraztea ere sustatu du espazioak, hala nola Marta Cárdenas, María Paz Jiménez, Paloma Navares, eta kultura-horizontea zabaltzen duten idazle garaikideen proposamenak hurbildu dizkio publikoari, besteak beste, Isabel Herguera, José Ramón Amondarain, Marína Núñez, Eva Lootz eta Javier Pérez.

Kuboren programazioak era askotako diziplinak bildu ditu: eskultura, Oteizaren hutsaren ikerketarekin, Gargalloren burdinazko sintesi adierazkorrarekin edo Chillidaren esplorazio espazialarekin; Rafael Moneoren arkitektura, modernitatea eta tradizioa uztartzen dituena; Cristobal Balenciagaren moda, bolumen eta mozketetan berritzailea; pintura, Jesus Mari Lazkanoren paisaia kontenplatiboekin, Goenagaren espresionismo telurikoarekin edo María Paz Jiménezen abstrakzio emozionalarekin; eta Ricardo Martinen argazkia, bere garaiko bizitza kultural eta soziala begirada sentikorrarekin dokumentatzen duena.

25 urte hauetan, Kubo erakusketa areto gisa ez ezik, artisten, adituen eta publikoaren arteko topagune gisa ere finkatu da.

"Kubo areto bat baino zerbait gehiago da: arteak probokatu, inspiratu eta gizarte gisa hobeto ulertzen laguntzen digun lekua da", azpimarratu du Ander Aizpuruak, Kutxa Fundazioko zuzendariak.

Artegunearen hamar urte: argazkigintza tresna kritiko gisa

Hamarkada eskas bakarrean, Kutxa Fundazioa Artegunea argazkigintzarako erreferentzia-gune gisa finkatu da Gipuzkoan. 2015ean Tabakaleran ireki zenetik, Vivian Maier, Berenice Abbott, Ricardo Cases, Joan Fontcuberta eta Tina Barney nazioarteko artista handien erakusketak izan dira aretoan, Isabel Azkarate, Jesús Uriarte, Bego Antón, Jon Cazenave, Alberto Schommer, Aitor Ortiz eta Begoña Zubero euskal egileekin batera. Milaka bisitarirekin, bitartekotza-jarduera biziarekin eta jendeari irekitako tailerrekin, Artegunea funtsezko leku bihurtu da irudiak gelditzeko, hausnartzeko eta interpretatzeko, irudi horietaz gainezka dagoen mundu batean.

"Hamarkada bat eta milaka klik, begirada aldatzera gonbidatzen gaituztenak, argazkiaren bidez egunerokoa eta unibertsala deskubritzera. Arteguneak begirada zabaldu eta pentsamendu kritikoa sustatzen du", nabarmendu du Ane Abalde Kutxa Fundazioko Ekimen eta Edukien arduradunak.

Artebidea: artea ezagutza partekatu gisa

Bi aretoak Kutxa Fundazioaren Plan Estrategiko berrian txertatutako Artebidea programaren parte dira. Horren bidez, ibilbide artistikoak eta bitartekaritza kulturala bultzatu nahi dira, sortzaileen lanari prestigioa emanez, ezagutza indibidual eta kolektiboaren sortzaile gisa, eta artearen begirada zabala eta askotarikoa sustatzeko egiten duten lana gizarteratuz. Artea, humanitateak eta kultura aurrerapen sozialaren eragile, ezagutza-tresna eta pentsamendu kritikoaren sortzaile gisa ulertzen dituen ekimena da.

Arteguneak 10


Woburn Walk

Sylvano Bussotti

Champ Lacombe galeria (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Urtarrilaren 16tik
2026ko Martxoaren 07ra

pitxarra-arima

Pitxarra arima

Alberto Peral

CarrerasMugica (Bilbo, Bizkaia)

2025eko Abenduaren 12tik
2026ko Otsailaren 14ra

ekoiztu-2025-i

Ekoiztu 2025.I

Elvira Ongil Escribano, Ada Garrués Paularena eta Acid loverz rock

Uharte Zentroa (Uharte, Nafarroa)

2026ko Urtarrilaren 22tik
2026ko Martxoaren 27ra

arte-galeriek-atea-itxiko-diote-21eko-bezari

Arte galeriek atea itxiko diote %21eko BEZari

Ots. 02 | Amaia Jimenez Larrea [BERRIA.eus]

Gaurtik larunbatera bitarte, Hego Euskal Herriko hainbat arte galeria itxi egingo dituzte, Espainiako Gobernuak artelanen salmentarako ezarritako %21eko BEZaren aurka protesta egiteko. Aspalditik dator zerga jaisteko eskaria; 2012an igo zuten.

strong-back-soft-front-egunerokotasunaren-behaketari-buruzko-hausnarketa-artistikoa

Strong Back, Soft Front" egunerokotasunaren behaketari buruzko hausnarketa artistikoa

| 2026ko Urtarrilaren 30a

Maite González Martínez artistaren bakarkako erakusketak, Iñigo Villafranca Apesteguia komisario duela, gelditzeko eta ingurunea begirada lasai eta hurbiletik behatzeko proposamena egiten du. Erakusketa Tabakalerako komisariotza egonaldi deialdiaren emaitza da; bertako komisario eta artistei laguntzea du helburu.

poesiarik-ez-behintzat

Poesiarik ez behintzat

Urt. 29 | Garazi Ansa [BERRIA.eus]

Moon poem | Artista: Oscar Tuazon. | Lekua: Cibrian galeria (Donostia). | Noiz arte: urtarrilaren 31ra arte.

elkarketa-ala-murrizketa

Elkarketa ala murrizketa

Urt. 29 | Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]

Iazko abenduaren 15ean, Bilbo Arte eta Azkuna zentroa elkartzeko erabakia hartu zuen Bilboko Udalak. Abenduaren erdiko bi asteak eztabaida publikorik gabe hartutako erabakiak oihartzun gutxirekin pasatzeko erabiltzen dira...

estetizidioa

Estetizidioa

Urt. 22 | Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]

Estetizidio hitza idatzita ikusteak larritu nau. Ez nuen terminoaren berri, eta lehendabiziko aldiz artearen kontrako bortxakeria aproposak hain gordin adierazita irakurtzeak harritu nau.

ideologien-beldurrik-bai

Ideologien beldurrik bai?

Urt. 22 | Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]

Lurrak ez du jaberik izango | Artista: Marwa Arsanios. | Tokia: Artiumen, Gasteizen. | Noiz arte: apirilaren 12ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.