artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak 'Juncal Ballestín. Artxiboa' plazaratu du, artistaren dokumentu-ondareari buruzko argitalpena

Liburuan Juncal Ballestini buruzko eskuizkribuak eta testuak erreproduzitu dira, baita Marta Gonzálezekin batera bitxien diseinuan egindako lanei, diseinu grafikoari, espazio eszenikoari eta obra publikorako proiektuei buruzko dokumentazio grafiko zabala ere. Juncal Ballestín Artxiboa Anesvad Fundazioak Artium Museoari dohaintzan emandako artistaren ondarearen parte da.

artium-museoak-juncal-ballestin-artxiboa-plazaratu-du-artistaren-dokumentu-ondareari-buruzko-argitalpena
Juncal Ballestin. Arg/ Artium

| 2024ko Abenduaren 3a

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak, Artium Museoak, Juncal Ballestín. Artxiboa argitaratu du, artistaren funts dokumentala aztertzen duen eta arte-ekoizpenaz haragoko haren lanaren inguruko argibideak ematen dituen liburua. Argitalpen hau Anesvad Fundazioak dohaintzan emandako Ballestínen (Gasteiz, 1953-2015) artxiboaren inguruan Artium Museoko Dokumentazio Zentroak egindako lanaren emaitza da. Besteak beste, testu eta eskuizkribu, diseinu grafikoko pieza eta bitxi, eszenografiako pieza, antzerkirako atrezzo eta irakaskuntza-jarduerarekin lotutako dokumentu sorta bat erreproduzitzen du. Juncal Ballestín. Artxiboa liburuan, gainera, Fernando Illana artista eta galeristaren (argitalpen-proiektuaren zuzendaria), Enrique Martínez Goikoetxearen (Artium Museoko kontserbatzailea) eta Elena Roserasen (Dokumentazio Zentroaren arduraduna eta argitalpenaren koordinatzailea) testuak daude.

Liburua euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu da, eta hasieran Fernando Illanaren ("Eguzkirik gabeko beste egun bat") eta Enrique Martínez Goikoetxearen ("JBS. Ohar biografikoak") testuak daude. Ondoren, Juncal Ballestín. Artxiboa liburuan Juncal Ballestínen eta hari buruzko testuen sorta bat agertzen da faksimile gisa: besteak beste Otro día sin sol, Reflexiones sobre una serie que empieza edo Tiempo para... para… eskuizkribuak, erakusketen katalogoetako testuak eta artistak berak eta Sara González de Aspuruk, José Ángel Artetxek, Daniel Castillejok edo Iñigo Sarriugartek sinatutako beste argitalpen batzuk.

Elena Roserasena da "Juncal Ballestinen ondare dokumentalaren babesa", eta testu horrek irekitzen du artistak diseinuaren hainbat arlotan egindako lanari eskainitako liburuaren atala. Hor aurkezten dira, adibidez, "Emakumearentzako sexualitate aske baten alde" kanpainarako, Vitoria-Gasteizko Nazioarteko Antzerki Jaialdirako, Denok edo La Farándula taldeen antzerki-proiektuetarako, Gasteizko eta Donostiako inauterietarako, rock eta musika klasikoko kontzertuetarako eta hainbat erakunderentzako egindako kartel eta lanen zirriborro ugari.

Espazio eszenikoarekin eta antzerki-jantziekin lotutako lanei buruzko kapitulu bat du Juncal Ballestín. Artxiboa liburuak, Denok Antzerki Ekoizpeneko Kooperatibarekin (1977 eta 1983 urteen artean Gasteizko Nazioarteko Antzerki Jaialdia antolatu zuena) eta La Farándula Antzerki Independenteko Konpainiarekin izandako lankidetzaren ondoriozkoak. Argitalpenak antzerki-agertokien zirriborro ugari aurkezten ditu, baita La Farándularen zenbait obratarako egindako jantzien diseinuak eta argazkiak ere.

Juncal Demarte enpresak egindako proiektuen zirriborroak, argazkiak eta bestelako dokumentu grafikoak ere biltzen ditu liburukiak. Juncal Demarte Ballestinek eta Marta Gonzálezek sortu zuten, bitxigintzako pieza apartak eta artisau-ekoizpeneko jantziak sortzeko.

Juncal Ballestin Artxiboari eskainitako liburua espazio publikoetarako pentsatutako eskultura-instalazioen hiru proiekturi buruzko artistaren dokumentazioaren zati batekin amaitzen da: 1992ko Sevillako Erakusketa Unibertsaleko bi kokalekutarako egin zituen El bosque de columnas eta Un laberinto eskulturena, Vitoria-Gasteizko Euskaltzaindia Plazarako egindako Un pequeño rito personal eskulturarena, eta Vitoria-Gasteizko Ajuria Egoitzarako egindako beste batena.

Juncal Ballestínen ondarea

Anesvad Fundazioak, Juncal Ballestínen legezko oinordekoak, 2021ean museoari dohaintzan emandako artistaren ondarearen inguruan Artium Museoko lan-taldeek egindako lanen esparruan kokatzen da Juncal Ballestín. Artxiboa. Dohaintzak 40 artelan baino gehiago eta arabar artistaren dokumentu multzo zabala biltzen du. Artelan eta dokumentu horietako asko urte horretan bertan egin zen Juncal Ballestín. Bizitza ariketa gisa erakusketan egon ziren ikusgai

Juncal Ballestínek garai hartan Bilboko Arte Ederren Goi Eskola deiturikoan egin zituen ikasketak, eta material, bitarteko eta teknika ugari (pintura, marrazketa, instalazioa, bideoa, obra grafikoa...) zerabilen sailetan egituratutako lan bat garatu zuen. Haren artelanak, zirriborro, gutun, argazki, kartel, prentsa-ebakin eta bestelako dokumentu batzuekin batera, Otazuko bere estudio-etxean zeuden gordeta, behar bezala antolatu eta sailkatuta.


hiria-kalea-etxea

Hiria. Kalea. Etxea.

Denise Scott Brown

Arte Ederren Bilboko Museoa (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Otsailaren 11etik
2026ko Maiatzaren 31era

hirugarren-paisaia

Hirugarren paisaia

Maria Azkarate

Nafarroako museoa (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Maiatzaren 15etik
2027ko Apirilaren 04ra

xabier-morras

Xabier Morrás

Kubo Kutxa aretoa (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Urriaren 23tik
2027ko Otsailaren 07ra

prezioa-eta-balioa

Prezioa eta balioa

Haizea Barcenilla [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

Igandean Museoen Nazioarteko Eguna izan zen eta, ohikoa den bezala, gure inguruko museoek ekintza ugari eskaini zituzten. Horrez gain, lurraldeko museo guztien sarrera doakoa izan zen. Eta urtero bezala, Bilbo aldean bizi eta artea gogoko duten nire lagun eta ezagun gehienak Guggenheim museora joan ziren.

metalezko-basoan-barrena

Metalezko basoan barrena

Maite Luengo Agirre [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 22a

RUTH ASAWA: ATZERA BEGIRAKOA. | Artista: Ruth Asawa. | Non: Bilboko Guggenheim museoan. | Noiz arte: Irailaren 13ra arte.

gernika-k-mugitzen-duen-guztia

'Gernika'-k mugitzen duen guztia

Iñigo Astiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 21a

Pablo Picassoren lana Bilboko Guggenheim museora eramateko eskaria egin dio Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari, eta, ezezkoa erantzun dioten arren, kolpean piztu da berriz ere koadroaren kokapenari buruzko debatea. Lur mugikorrak ditu oinarrian.

esther-ferrerrek-jasoko-du-eusko-ikaskuntza-laboral-kutxa-saria

Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa saria

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 20a

Artistak arte garaikidearen berrikuntzan eginiko "ekarpen erabakigarria" nabarmendu du epaimahaiak, bai eta haren obrak nazioartean erdietsitako proiekzioan azpimarra egin ere. Uztailean emanen diote garaikurra.

veneziako-biurtekoa-giro-gatazkatsuan-ireki-da

Veneziako Biurtekoa giro gatazkatsuan ireki da

| 2026ko Maiatzaren 19a

Veneziako 61. Biurtekoaren maiatzaren 6ko aurre-irekieraren egunetik hasita, protesta eta ekintza ugari egin dira Arsenalen eta Giardinian, Errusiaren eta Israelen parte-hartzea salatzeko.

arantzazuko-argiztatzailea

Arantzazuko argiztatzailea

Enekoitz Telleria Sarriegi [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 18a

Xavier Alvarez de Eulatek Arantzazuko santutegian jarritako beirateek 70 urte izango dituzte aurten. Urteurrena kari, erakusketa bat jarri dute frantziskotarren komentuan: ‘Lux Vitae'. Argi egin diote fraide artistaren ibilbideari.

erronkariko-borlen-arrastoak

Erronkariko borlen arrastoak

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Maiatzaren 15a

'Muskoko' | Artista: Leyre Arraiza. | Non: Iruñeko Ziudadelan. | Noiz arte: Maiatzaren 24ra arte.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.