artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Artium Museoak 'Juncal Ballestín. Artxiboa' plazaratu du, artistaren dokumentu-ondareari buruzko argitalpena

Liburuan Juncal Ballestini buruzko eskuizkribuak eta testuak erreproduzitu dira, baita Marta Gonzálezekin batera bitxien diseinuan egindako lanei, diseinu grafikoari, espazio eszenikoari eta obra publikorako proiektuei buruzko dokumentazio grafiko zabala ere. Juncal Ballestín Artxiboa Anesvad Fundazioak Artium Museoari dohaintzan emandako artistaren ondarearen parte da.

artium-museoak-juncal-ballestin-artxiboa-plazaratu-du-artistaren-dokumentu-ondareari-buruzko-argitalpena
Juncal Ballestin. Arg/ Artium

| 2024ko Abenduaren 3a

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak, Artium Museoak, Juncal Ballestín. Artxiboa argitaratu du, artistaren funts dokumentala aztertzen duen eta arte-ekoizpenaz haragoko haren lanaren inguruko argibideak ematen dituen liburua. Argitalpen hau Anesvad Fundazioak dohaintzan emandako Ballestínen (Gasteiz, 1953-2015) artxiboaren inguruan Artium Museoko Dokumentazio Zentroak egindako lanaren emaitza da. Besteak beste, testu eta eskuizkribu, diseinu grafikoko pieza eta bitxi, eszenografiako pieza, antzerkirako atrezzo eta irakaskuntza-jarduerarekin lotutako dokumentu sorta bat erreproduzitzen du. Juncal Ballestín. Artxiboa liburuan, gainera, Fernando Illana artista eta galeristaren (argitalpen-proiektuaren zuzendaria), Enrique Martínez Goikoetxearen (Artium Museoko kontserbatzailea) eta Elena Roserasen (Dokumentazio Zentroaren arduraduna eta argitalpenaren koordinatzailea) testuak daude.

Liburua euskaraz eta gaztelaniaz argitaratu da, eta hasieran Fernando Illanaren ("Eguzkirik gabeko beste egun bat") eta Enrique Martínez Goikoetxearen ("JBS. Ohar biografikoak") testuak daude. Ondoren, Juncal Ballestín. Artxiboa liburuan Juncal Ballestínen eta hari buruzko testuen sorta bat agertzen da faksimile gisa: besteak beste Otro día sin sol, Reflexiones sobre una serie que empieza edo Tiempo para... para… eskuizkribuak, erakusketen katalogoetako testuak eta artistak berak eta Sara González de Aspuruk, José Ángel Artetxek, Daniel Castillejok edo Iñigo Sarriugartek sinatutako beste argitalpen batzuk.

Elena Roserasena da "Juncal Ballestinen ondare dokumentalaren babesa", eta testu horrek irekitzen du artistak diseinuaren hainbat arlotan egindako lanari eskainitako liburuaren atala. Hor aurkezten dira, adibidez, "Emakumearentzako sexualitate aske baten alde" kanpainarako, Vitoria-Gasteizko Nazioarteko Antzerki Jaialdirako, Denok edo La Farándula taldeen antzerki-proiektuetarako, Gasteizko eta Donostiako inauterietarako, rock eta musika klasikoko kontzertuetarako eta hainbat erakunderentzako egindako kartel eta lanen zirriborro ugari.

Espazio eszenikoarekin eta antzerki-jantziekin lotutako lanei buruzko kapitulu bat du Juncal Ballestín. Artxiboa liburuak, Denok Antzerki Ekoizpeneko Kooperatibarekin (1977 eta 1983 urteen artean Gasteizko Nazioarteko Antzerki Jaialdia antolatu zuena) eta La Farándula Antzerki Independenteko Konpainiarekin izandako lankidetzaren ondoriozkoak. Argitalpenak antzerki-agertokien zirriborro ugari aurkezten ditu, baita La Farándularen zenbait obratarako egindako jantzien diseinuak eta argazkiak ere.

Juncal Demarte enpresak egindako proiektuen zirriborroak, argazkiak eta bestelako dokumentu grafikoak ere biltzen ditu liburukiak. Juncal Demarte Ballestinek eta Marta Gonzálezek sortu zuten, bitxigintzako pieza apartak eta artisau-ekoizpeneko jantziak sortzeko.

Juncal Ballestin Artxiboari eskainitako liburua espazio publikoetarako pentsatutako eskultura-instalazioen hiru proiekturi buruzko artistaren dokumentazioaren zati batekin amaitzen da: 1992ko Sevillako Erakusketa Unibertsaleko bi kokalekutarako egin zituen El bosque de columnas eta Un laberinto eskulturena, Vitoria-Gasteizko Euskaltzaindia Plazarako egindako Un pequeño rito personal eskulturarena, eta Vitoria-Gasteizko Ajuria Egoitzarako egindako beste batena.

Juncal Ballestínen ondarea

Anesvad Fundazioak, Juncal Ballestínen legezko oinordekoak, 2021ean museoari dohaintzan emandako artistaren ondarearen inguruan Artium Museoko lan-taldeek egindako lanen esparruan kokatzen da Juncal Ballestín. Artxiboa. Dohaintzak 40 artelan baino gehiago eta arabar artistaren dokumentu multzo zabala biltzen du. Artelan eta dokumentu horietako asko urte horretan bertan egin zen Juncal Ballestín. Bizitza ariketa gisa erakusketan egon ziren ikusgai

Juncal Ballestínek garai hartan Bilboko Arte Ederren Goi Eskola deiturikoan egin zituen ikasketak, eta material, bitarteko eta teknika ugari (pintura, marrazketa, instalazioa, bideoa, obra grafikoa...) zerabilen sailetan egituratutako lan bat garatu zuen. Haren artelanak, zirriborro, gutun, argazki, kartel, prentsa-ebakin eta bestelako dokumentu batzuekin batera, Otazuko bere estudio-etxean zeuden gordeta, behar bezala antolatu eta sailkatuta.


inurri-bideak

Inurri bideak

Andrea Canepa

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 26tik
2026ko Uztailaren 19ra

nicolas-deshayes

Nicolas Deshayes

Champ Lacombe galeria (Biarritz, Lapurdi)

2026ko Uztailaren 18tik
2026ko Irailaren 05era

fantasia-eta-arrazoia

Fantasia eta arrazoia

Goya

Arabako Arte Ederren Museoa (Gasteiz, Araba)

2026ko Maiatzaren 18tik
2027ko Otsailaren 28ra

barreiatutako-paisaiak

Barreiatutako paisaiak

Gerardo D'Abraira

San Telmo (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Martxoaren 10etik
2026ko Irailaren 06ra

fig-bilbao

FIG Bilbao

Paper Arte eta Grabatuaren Nazioarteko Jaialdia

Euskalduna Jauregia (Bilbo, Bizkaia)

2026ko Azaroaren 26tik
2026ko Azaroaren 29ra

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

testigantza-liburu-bat-oteizaz-oteizarengatik-eta-oteizari

Testigantza liburu bat Oteizaz, Oteizarengatik eta Oteizari

Uxue Rey Gorraiz [BERRIA.eus]
| 2026ko Ekainaren 27a

Jorge Oteiza "ezagutzeko" liburu bat ondu du Jose Julian Bakedanok, Pamielarekin. Eskultorearekin izandako "harremana" inportantetzat daukaten 36 lagunen ahotsak jaso ditu, Atxagarena eta Moneorena tartean, eta dozenaka argazkirekin osatu du lana.

roberto-chartamek-geometria-mundu-naturalera-darama-cristina-enean

Roberto Chartamek geometria mundu naturalera darama Cristina Enean

| 2026ko Ekainaren 26a

Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak, Ura Besterik Ez, herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Horren karietara, Roberto Chartamek naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.