artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

'Gernika', estalita?

2003ko otsailean, Nazio Batuen Erakundean gordetzen den Gernika koadroaren bertsioa oihal urdin baten bidez estali zuten, garai hartako AEBetako idazkari Colin Powellek Iraken kontrako gerraren hasiera iragartzeko. Lotsagabe aritu baziren ere, estalketak errudun konplexua adierazten zuen.

gernika-estalita
Ur hiriko estandartea. Arg/ Denis Bourez

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2025eko Apirilaren 15a

Picassoren Gernika koadroa gerraren suntsipenaren sinbolo bihurtu da ia azken 100 urteetan, eta gaurkotasuna duela ikusten ari gara IsraelGazan egiten ari den sarraskiaren kontrako salaketetan. Gerra egoeretan jende arruntak eta xeheak jasaten dituen izugarrikeriak ikus ditzakegu koadroan. Picassok errugabeak ziren emakumeak, umeak eta animaliak pintatu zituen, jende arruntari erreferentzia egiteko. Gerran zuzenean jardun gabe ondorioak jasaten dituztenak gizartearen talde ahulenekoakizaten direlako.

Artean aspalditik zetorren gerraren ondorio kaltegarriak erakusteko borondatea;K.a. 2550 urtekoa izan daitekeen Ur hiriko estandartea izeneko objektuak horixe bera salatzen du, gerraren kalteak alde batetik eta bakearen onurak bestetik. Beraz, Picassoren Gernika-k artearen historian ohikoa izan den gaia jaso zuen.

Hala ere, euskaldunentzat esanahi berezia du, Picassok izenburuaren bitartez bidegabekeriaren agertokia euskal herri batean kokatu zuelako, eta horren bidez Gernikan gertatutakoa nazioarteko gerraren kontrako sinbolo bihurtu zen.

Gaur egun Europak armatzearen aldehartu duen jarrera ikusita, Espainiako Gobernuak 2003an Nazio Batuen Erakundean egindako gauza bera egin beharko du Kongresuan aurrekontuak onartzerako bilkura egunean. Espainiako Kongresutik Gernika koadroaren egoitza den Reina Sofia museora metro batzuk besterik ez dago, kilometro bat baino gutxiago esango nuke nik, eta lotsagarria izan daiteke hain hurbil dagoen toki batean horrelako erabakia hartzea, Picassoren koadroaren presentzia sumatu gabe. Lotsagabe egingo dutela ez dut zalantza handirik, baina espero dut koadro ezagunari aurpegia estaliko diotelainongo justifikaziorik ez duen erabakia hartzeko momentuan.

Gurera etorrita, nola hurbilduko dira Gernika herrira apirilaren 26an gaur egun Eusko Jaurlaritza gobernatzen duten bi alderdien ordezkariak zalantzarik gabeko armagintzaren aldeko aldarriak egin ondoren? Edo Espainiako Kongresuan aurrekontuaren %2 gerrarako bideratuko dela onartu ondoren? Ahaztu egin zaie berrarmatzearekin hasi zela BigarrenMundu Gerra eta gerra hartan erabilitako armak Gernikaren bonbardaketan probatu zirela?


fond-de-bain

Fond de bain

Hermann-Paul

Baionako Euskal Museoa (Baiona, Lapurdi)

2026ko Irailaren 18tik
2027ko Urtarrilaren 10era

fontana-n-3

Fontana nº 3

Susana Solanoa

Iruñeako Zitadela (Iruñea, Nafarroa)

2026ko Urriaren 01etik
2026ko Urriaren 12ra

kooperatiba

Kooperatiba

Taxio Ardanaz eta Carla Filipe

Tabakalera (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 03tik
2027ko Urtarrilaren 10era

sinbiotika

Sinbiotika

Txaro Marañon

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Irailaren 25etik
2026ko Azaroaren 08ra

essence

Essence

Erakusketa kolektiboa

Virginie Bario Galeria (Hendaia, Lapurdi)

2026ko Irailaren 12tik
2026ko Azaroaren 04ra

arte-lanen-lapurreten-kronologia-bat

Arte-lanen lapurreten kronologia bat

| 2026ko Urriaren 10a

1911ko La Gioconda-tik 2026ko urriaren 4an lapurtutako San Joanen Apokalipsia-raino, Europan eta munduan izandako lapurreta garrantzitsuenen zerrenda.

bilboko-euskal-museoa-zabalik

Bilboko Euskal Museoa, zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Berritu ondoren zabaldutako museo bati buruz idatzi nuen aurreko astean. Irakurleak barkatuko dit museoei buruzko serie hau, baina ekainean zabaldu zuten Bilboko Euskal Museoari buruz idatzi behar dut gaur, nahiz eta arte museoa ez izan.

oroitzeak-berekin-dakarrena

Oroitzeak berekin dakarrena

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 8a

Urtero legez, Mapamunditarrak erakusketa proiektuaren hitzordua gurean dugu berriz, urteroko egutegiari leial. Badira erantzun borobil eta itxiak ematera datozen erakusketak, baina ibilbideak erakutsi ohi digu komisariotza proiektu oro, funtsean galdera batekin hasten dela.

bonnat-museoa-zabalik

Bonnat museoa zabalik

Ismael Manterola Ispizua [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Azkenean! Ia 15 urte itxita egon ondoren berriz zabaldu dute Baionako Bonnat-Helleu museoa. Leon Bonnat artista baionarrak bere herriko etxeari utzi zion urteetan pilatutako arte bilduma; horren ondorioz, ordura arte bilduma pribatua izan zena publikoa bilakatu zen.

deskolonializazioaren-erronka-euskal-museoetan-ate-joka

Deskolonializazioaren erronka euskal museoetan ate joka

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Urriaren 6a

Europako museoetan maiz piztu ohi da haien bildumetan iragan kolonialak duen arrastoari buruzko polemika. Obra espoliatuak itzularazteko Parisek onartu duen legeak ekarri du gaia hizpidera orain. Adituek diote Euskal Herrian ere "asko" dagoela egiteko.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.