artekaria

Euskal Herriko
Artearen ataria

aktualitatea

Zentzuen konstelazioa

Ahanzturaren aurka. Omenaldiak eta eskaintzak | Artista: Angel Bados. | Non: Carreras Mugica galerian, Bilbon. | Noiz arte: Abenduaren 6ra arte.

zentzuen-konstelazioa
Angel Bados artistaren erakusketako pieza bat, Carreras Mugica galerian. OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Jone Rubio Mazkiaran [BERRIA.eus]
| 2025eko Urriaren 16a

Oroitzapenak memoriaren mosaiko bat osatzen duten teselen moduan irudikatu ohi ditut: bata bestearen ondoan jarrita, iraganeko zerbaiten presentzia immateriala bermatzen dutelarik. Hots, immaterialtasun hori askotan ahanzturaren arriskuarekin dator, eta horregatik existitzen dira oroitzapen horiek berrabiarazten dituzten ekintzak, hala nola omenaldiak eta eskaintzak. Nolabait, abstrakzio bihurtutako errealitateari gorputz bat itzultzen diote, berriz ere ukigarri bihurtuz.

Hain zuzen ere, existitzen den hori ahantzi ez dadin, prozesu horren garapen estetikoari bideak irekitzen dizkio Ángel Bados eskultoreak, Ahanzturaren aurka. Omenaldiak eta eskaintzak erakusketan, Bilboko Carreras Mugica galerian kokatutakoan.

Erakusketa espazioaren gela nagusian kokatzen da mostra, eta bertara hurbiltzen garen unean, artistak abiatutako prozesuarekin aurrez aurre elkartzen gara. Kolore, forma, testura eta material ezberdinen arteko elkarrizketek osatzen duten atmosfera batean murgiltzen gara, alegia. Lehen begi-kolpean, begietatik gorputzera sartzen den xamurtasuna nabaritzen da, eta horrek pieza bakoitzerantz gerturatzeko beharra sortzen du, bakoitzak babesten duen hori modu zehatzagoan identifikatzeko.

Artistak materialen artean harreman ezberdinak sortzen ditu, eta horien emaitzanortasun propioa mantentzen duten konposizio heterogeneoak dira. Batzuetan, harria ageri da oinarrian; beste batzuetan, egurra; edo estanpatu koloretsuko oihalek hartzen dute protagonismoa.

Erakusketan zehar desplazatzen naizen bitartean, pieza batzuek eta besteek nire arreta bereganatzen dute. Haietara hurbiltzean, oreka perfektutik aldentzen direla sumatzen dut: ez baitute simetriaren ordena bilatzen, baizik eta elkartrukean garatzen den bizitasuna. Adibidez, oihalezko peana bigunen gainean kokatutako harriek eta alboan dituzten beirazko ontziek tentsio leunak sortzen dituzte; harriaren pisuak oihalaren arintasunari erantzuten dio, eta bitartean, beiraren hauskortasuna agerian geratzen da.

Elkarri eraginez, sare afektibo bat osatzen dute, espazioan zehar hedatzen dena. Izan ere, ez dago hierarkiarik bertan: pieza bakoitzak bestearen presentzia moldatzen du. Eta moldatze horretan, zentzu ezberdinak sortzen dituzten konposizioen konstelazio bat eratzen da.

Konstelazio horren parte diren pieza ezberdinetan, kufiyak ageri dira, haien materialtasunaz harago, figurei zentzua ematen dieten elementu gisa. Oihal palestinar horiek babesaren eta doluaren ikur bihurtzen dira hemen, eta, aldi berean, bestearekiko begiradaren aztarna dira: iraganeko eta egungo zaurien lekuko. Modu horretan, materiaren eta memoriaren arteko zubi lana egiten dute oihalek.

Zentzu-eraikuntza hori beste modu batzuetan ere gauzatzen da Badosen lanetan. Esaterako, material gogorragoen artean babestutako fotokopiak ikus daitezke zenbait piezatan. Irudi horiek presentzia isilak dira; artistak azaldu bezala, irudiaren kontsumo azkarra saihestu nahian, erreprodukzioaren baliabidea erabiltzen du, desagertzear dagoen horren biziraupena bermatzeko.

Esan dudan bezala, irudi horiek erdi ezkutuan daude, eta, ondorioz, ikuslearen bilaketa aktiboa eskatzen dute; bertan dagoena deszifratzea da haien eskaera, piezek gerturatzeko keinua eskatzen baitigute. Azkenean, oroimenaren eta desagerpenaren arteko tentsioaren lekuko bihurtzen gara, eta irudiari eusteko keinu horiek erresistentzia xume baina iraunkorraren ekintzak bihurtzen dira.

Erakusketa osatzen duten piezen konstelazioak ez du esanahi zehatz eta itxirik osatzeko asmorik. Aitzitik, konposizio bakoitzaren tramen bitartez sortzen diren zentzuek guregan zerbait osatzea bilatzen dute: esperientzia intimo eta kolektibo baten forma iragankorra, oroimenaren eta materiaren arteko elkarrizketan. Horien bidez, gu geu ere konstelazio horren parte bihurtzen gara, materia eta memoria elkartzen diren leku horretan.


kliskada-bat

Kliskada bat

Ivan Gomez

Montehermoso Kulturunea (Gasteiz, Araba)

2026ko Uztailaren 10etik
2026ko Irailaren 02ra

calima-express

Calima Express

Juf

Cibrían (Donostia, Gipuzkoa)

2026ko Uztailaren 17tik
2026ko Irailaren 19ra

koloreztatutako-barne-bulkadak

Koloreztatutako barne bulkadak

Maialen Etxebeste Lekuona [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 15a

Oaia Peruarena margolariak 'Behin eta berriz hasi' bilduma sortu du. Erakusketa irailaren 5era arte egongo da ikusgai, Donostiako Ekain Arte Lanak galerian.

san-telmo-gaua-frescoren-esku-hartze-artistiko-batekin-dator-aurten

San Telmo Gaua Frescoren esku-hartze artistiko batekin dator aurten

STM
| 2026ko Uztailaren 13a

San Telmo Museoaren udako irekiera berezia uztailak 18an izango da, doako sarrerarekin, 20:30 eta 24:00 artean. Xabier Zirikiainek, Ander Perez de Arenazak eta Mario Azurzak berariaz okasio honetan sortuko duten proposamen artistikoa izango da aurtengo berrikuntza

mundu-osoko-mitologien-elkarrizketak-bonnat-helleun

Mundu osoko mitologien elkarrizketak Bonnat Helleun

Xalbat Alzugarai Etxeberri [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 8a

‘Mitologiak' erakusketa ireki dute Baionako Bonnat Helleu museoan. Euskal Herriko, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko, Afrikako eta Mexikoko mitologiak elkarrizketan ezarri dituzte, Parisko Louvre eta Quai Branly-Jacques Chirac museoekin lankidetzan.

graciela-iturbideren-hizkuntza-bisuala-san-telmo-museoko-laborategian-ikusgai-jarri-dute

Graciela Iturbideren hizkuntza bisuala, San Telmo Museoko Laborategian ikusgai jarri dute

| 2026ko Uztailaren 6a

María Millánek egin ditu komisario lanak eta nagusiki 60ko eta 80ko hamarkaden artean sortutako garaiko kopiak biltzen ditu erakusketak. Erakusketak Graciela Iturbidek han-hemengo kulturetan errespetuz murgiltzeko ahalegina eta Mexikoko eta beste herrialde batzuetako herri autoktonoen nortasuna erretratatzean izan duen ikuspegi eraldatzailea nabarmentzen ditu.

gerra-irudikatzeko-bi-modu-beltzetik-abiatuta

Gerra irudikatzeko bi modu, beltzetik abiatuta

Garazi Izagirre Aiestaran [BERRIA.eus]
| 2026ko Uztailaren 5a

'Goya beltza, Motherwell beltza. Laurogei hondamendi eta amildegi bat' izena daraman erakusketa ikusgai jarri du Donostiako San Telmo museoak. Francisco de Goyaren laurogei estanpak eta Robert Motherwellen koadro batek osatzen dute.

hasi-da-jai-jardun-artistikoen-institutuaren-ikasketa-programaren-zazpigarren-edizioa

Hasi da JAI, jardun artistikoen institutuaren ikasketa-programaren zazpigarren edizioa

| 2026ko Uztailaren 2a

Tabakalerak eta Artium Museoak —Oteiza Museoarekin elkarlanean— antolatuta, programak arte garaikidearen arloan ikerketa, ekoizpena eta lan kritikoa sustatzea du helburu. JAIk ezagutzaren, ekoizpenaren eta transmisioaren arteko loturan sakondu nahi du, prestakuntza-prozesuan dauden artisten eta nazioarteko profesionalen artean hartu-emanerako gune bat sortuz.

Artekaria

Euskal Herriko Arte ataria

ZAPART sareak sortutako ataria duzu hau. Gure euskal lurralde txikiak duen artista eta azpiegitura aberastasun harrigarriari ikusgarritasuna eman nahi diogu Artekariarekin. Izan ere, hain eremu ttipi batean hainbeste museo (Artium, Oteiza, Arte Ederretakoak, Guggenheim…), arte zentro (Uharte zentroa, Tabakalera, Bilbaoarte…), areto publiko zein pribatu (Didam, Zitadela, Bastero, Portalea, Ospitalea, fundazioen aretoak…), galeria pribatu tradizionalak eta artistenak… hainbeste programazio eta artista lan ikusgai eta denbora berean ikusgarritasun oso zaila dagoela iruditzen zaigu. Horren konpontzen laguntzeko sortu dugu atari hau.

Artekaria

Artista profesionalen sarea

Zapart sareak Euskal Herriko sei lurralde historikoetan bizi eta lan egiten duten artista profesionalen saretzea eta horien lana sustatzea eta eskubideak defenditzea du helburu.